Fyrd

Z Wikipedii

Fyrd zwany także pospolitym ruszeniem, w Wielkiej Brytanii podczas epoki średniowiecza, było powszechną mobilizacją wszystkich wolnych mężczyzn zdolnych do obrony ziemi pośrednio (obrona mostów, budowa grodów, patrol i czuwanie) bądź bezpośrednio (uczestnictwo w kampanii wojennej). Skandynawską wersją fyrdu był tzw. leidang. Instytucja fyrdu istniała już przed podbojem normańskim w roku 1066, początki najprawdopodobniej sięgają aż wieku VII.

Istniał również tzw. fyrd pośredni. Przejawiał on się tym, iż piątka hide była zobowiązana do wyekwipowania jednego wojownika. Hide musiała opłacić i utrzymać tego żołnierza. Głównie członkowie, którzy brali udział w mobilizacji, pochodzili z grupy tenów czyli pewnego rodzaju arystokracji. Część pospolitego ruszenia składała się również z chłopów. Według szacunków podczas fyrdu mogło zgromadzić się z całego królestwa około 20000 wojowników.

Okres, w którym żołnierze mieli obowiązek darmowej służby władcy wynosił dwa miesiące. Związane było to z przywilejami panującego. Po tym okresie król chcąc utrzymać armię w gotowości i w pełnym stanie musiał opłacać wojowników z podatku Danegeld. Osoba, która nie stawiła się na wezwanie panującego była zmuszona do zapłaty grzywny zwanej fyrdwite.

Podobny system istniał w przypadku powoływania ludności do służby na morzu. 300 osób z hide miało obowiązek wyekwipowania spośród siebie 60 wojowników-wioślarzy. Ich zadaniem było nagłe atakowanie wojsk wroga, patrolowanie wybrzeża, plądrowanie i nękanie pojedynczych oddziałów przeciwnika.

Instytucję fyrdu unowocześnił Alfred Wielki. Pospolite ruszenie stanowiło znaczną część armii Harolda II podczas bitwy pod Hastings. Wielokrotnie z fyrdu korzystali również władcy z dynastii normańskiej.

Część informacji pochodzi z książki Philippe'a Contamine'a "Wojna w średniowieczu""