GIMP

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
GIMP
Grafika rastrowa
The GIMP icon - gnome.svg
Logo programu
Gimp-2.6.0.png
Producent The GIMP team
System operacyjny POSIX (w tym Linux), Windows, Mac OS
Napisane w C, GTK+
Pierwsze wydanie czerwiec 1995[1]
Aktualna wersja stabilna 2.8.14 / 26 sierpnia 2014[2]
Licencja GPL
Książki w Wikibooks Książki w Wikibooks
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
www.gimp.org
Maskotka Wilber

GIMP (GNU Image Manipulation Program) – darmowy program do tworzenia i obróbki grafiki rastrowej.

Umożliwia malowanie, usuwanie tła obrazu (wycinanie), usuwanie obiektów ze zdjęć (klonowanie), zmianę rozmiaru i perspektywy oraz obrót obrazów, dokonywanie różnych operacji na kolorach, łączenie obrazów poprzez warstwy/maski oraz konwertowanie różnych formatów plików graficznych.

Jest odpowiednikiem popularnego, płatnego programu Adobe Photoshop. Pracuje w systemach Linux, Mac OS, Windows, AmigaOS4.x a rozpowszechniany jest na licencji GNU GPL[3].

Nie obsługuje standardu CMYK[4], pozwalając jedynie na jego symulację. Obsługuje przestrzeń kolorów RGB oraz odcienie szarości.

Możliwości[edytuj | edytuj kod]

GIMP posiada dużą ilość funkcji przydatnych zarówno do tworzenia grafiki jak i retuszu fotografii. Do dyspozycji są m.in.:

  • warstwy i maski warstw,
  • rozbudowane narzędzia zaznaczania,
  • tryby mieszania kolorów nakładanych warstw,
  • modyfikacja kolorów (poziomów luminancji, krzywych tonalnych, jasności, nasycenia, kontrastu),
  • tworzenie własnych pędzli, gradientów i deseni.
  • filtry i narzędzia do modyfikacji obrazu (rozmycie, wyostrzanie, rzucanie cienia itp.),
  • współpraca z urządzeniami czułymi na nacisk (tablety graficzne),
  • rozszerzalność za pomocą wtyczek (np. do obsługi formatów RAW czyli dodatek UFRaw),
  • praca w trybach RGB, skala szarości oraz z paletą indeksowaną,
  • użycie CMYK (wtyczka SEPARATE+ obsługująca export z RGB do CMYK za pomocą profili kolorów icc).

Wewnętrznym formatem zapisu plików graficznych GIMP-a jest XCF. Jednak program umożliwia również odczyt i zapis innych formatów plików jak: PSD, GIF, JPG, TIFF, PNG, a przy użyciu programu GhostScript odczyt plików PS, EPS i PDF.

Za pomocą filtrów możemy stworzyć prostą ruchomą animację np. kuli lub fal, natomiast dzięki tworzeniu duplikatów warstw i zapisywaniu w formacie GIF możemy stworzyć nieco bardziej skomplikowaną animację poklatkową, podobną do tej tworzonej w programie Pivot Stickfigure Animator.

Architektura Gimpa

Oprócz stosowania interaktywnego, GIMP-a można oprogramować do automatycznego działania przy użyciu makr, zarówno za pomocą wbudowanego języka Scheme ( Script-Fu ), jak też Perla, Pythona, Tcl czy Ruby. GIMP-a można także zastosować do tworzenia grafiki "na żądanie" przy zastosowaniu skryptów CGI. Dzięki filtrom, skryptom i różnym dodatkom możliwości programu są znacznie rozszerzone.

Dla użytkowników Adobe Photoshop stworzono modyfikację o nazwie GIMPShop, której zadaniem jest zbliżenie interfejsu GIMP-a do interfejsu Photoshopa.

Historia i rozwój[edytuj | edytuj kod]

Animacja (okno w systemie Windows XP) przedstawia przełączanie się między poszczególnymi narzędziami w Gimpie ukazując ich poszczególne opcje możliwe do wykorzystania w tworzonej grafice.

Pracowano nad nim[kto?] przez dłuższy czas zanim pozwolono komukolwiek go wypróbować – prawdopodobnie około 9-10 miesięcy.

W wersji Gimpa 0.54 pojawiło się wiele przydatnych elementów. (Styczeń 1996). Posiadał system wtyczek, więc projektanci mogli pisać oddzielne programy, aby je dodać do Gimpa bez niszczenia czegokolwiek w głównym kodzie. Miał podstawowe narzędzia do rysowania i umożliwiał operacje na kanałach. Posiadał cofanie operacji jakiego nie miał żaden ze znanych programów do obróbki obrazów. Miał lojalnych, polegających na nim użytkowników. Był chroniony przez GPL. Posiadał też interesującą nazwę.

Nie wszystko jednak chodziło bezawaryjne. Program często przestawał działać, co mogło być spowodowane przez wtyczki lub problemy w głównym kodzie. Był zależny od Motifa, używanego jako zestaw narzędzi Graficznego Interfejsu Użytkownika, co było barierą dla wielu entuzjastów. To ograniczenie zraziło też wielu prawdopodobnych projektantów wtyczek. Niektórzy rozsiewali absurdalne twierdzenia, że Gimp jest już bardziej stabilny niż Photoshop.

Gimp, tak jak wiele innych projektów, miał raczej skromny start. Jednak otrzymał dużo wsparcia od społeczności użytkowników. W swoich początkach był prawie całkowicie samowystarczalny. Autorzy nie ogłosili planów nie do spełnienia – Spencer i Peter dostarczyli produkt, który coś robił. Nie był perfekcyjny, ale to był zdumiewający czyn dla studentów programistów bez żadnej pomocy z zewnątrz.

Wejście użytkowników[edytuj | edytuj kod]

Jednym z pierwszych kroków po wydaniu 0.54 było stworzenie listy dyskusyjnej dla projektantów. Dzięki temu Peter i Spencer otrzymali informacje o swoim nowym programie, a lista dyskusyjna spełniła funkcję pomostu będąc jednocześnie wygodnym narzędziem. Była to także metoda na informowanie ludzi o stanie prac w sposób prosty i wydajny.

Wiadomości na grupie dyskusyjnej były raczej poważne, więc nie wszystkie pytania wydawały się odpowiednie do zadawania projektantom. Ich doświadczenie nie dotyczyło efektywnego tworzenia obrazów, ale raczej manipulowania wskaźnikami i strukturami danych. 5 Lipca 1996 roku lista dyskusyjna gimp-list została podzielona na gimp-user i gimp-developer.

Pojawiło się także wiele stron internetowych o tym nowym programie. Użytkownicy Gimpa, tacy jak Zach Beane (Xach), rozpoczęli tworzenie poradników, a pozostali pokazywali prace stworzone w Gimpie i dzielili się technikami ich tworzenia.

Federico Mena Quintero, znany również jako Quartic, stworzył stronę ze spisem wszystkich znanych zasobów dla Gimpa. Stała się ona miejscem ogłoszeń o nowych wtyczkach, a dodatkowo zawierała kilka pięknych i interesujących prac. Quartic pokazał też swoje własne wtyczki.

Larry Ewing rozreklamował Gimpa tworząc sławnego linuksowego pingwina (zwany potocznie Tuxem). Umieścił stronę w sieci pokazującą niektóre z kroków, które on przeszedł tworząc Tuxa. Był to prawdopodobnie pierwszy duży rozgłos, jaki uzyskał Gimp.

Nowa biblioteka interfejsu – Seria 0.60[edytuj | edytuj kod]

Pędzle w Gimpie w systemie Windows XP. Grafika przedstawia między innymi niestandardowe pędzle stworzone w programie Gimp i dodane do programu oraz pędzle photoshopa, które Gimp również obsługuje.

Peter Mattis po problemach z biblioteką Motif napisał własną. Jej elementy nazwał gtk i gdk, co znaczy Gimp Tool Kit i Gimp Drawing Kit. Obecnie jest nazywana GTK+ i jest biblioteką ogólnego przeznaczenia używaną przez wiele programów. Zmianie uległa też nazwa programu z General Image Manipulation Program na GNU Image Manipulation Program.

Seria 0.6x była eksperymentalna i nieukończona. Wtyczki nie były kompatybilne z tymi zaprojektowanymi dla serii 0.54. Autorzy wolno uaktualniali swoje wtyczki, aby używały nowych protokołów. Dokumentacja dla 0.6x nie była uaktualniana, ponieważ kod programu zmieniał się zbyt szybko.

Ogólnie mówiąc, seria 0.6x była mniej używalna niż poprzednia 0.54. Awarie były bardziej losowe i częstsze. Tylko ludzie zainteresowani rozwojem projektu pobierali serię 0.6x – stąd tak mały wkład użytkowników w rozwój. Aby ich zachęcić na stronie Berkeley opublikowano rozległy plan zmian zawierający użycie warstw, pamięci kafelkowej, wbudowanej obsługi skryptów i narzędzi przekształceń.

Seria migawek 0.6x była szansą projektantów na dodanie nowych elementów. Jeśli działały, mogły wejść do głównego kodu. Ukryty nacisk na polepszenie stabilności rozpoczął się blisko końca serii, ale dodawanie ciekawych elementów było podstawowym zadaniem.

Seria 0.99 – długa droga do 1.0[edytuj | edytuj kod]

26 lutego 1997 roku, Spencer i Peter (S&P) wydali wersję 0.99. Głównym celem było przeportowanie wtyczek do schematu pamięci opartej na kafelkach i nowe API (Interfejs Programowania Aplikacji), które nie było tak rozwinięte w serii 0.6x. Istniała także nowa wersja gtk/gdk zwana GTK+. To wprowadziło ogromne zmiany do poprzedniego modelu gtk.

Nowe wersje pojawiały się w dynamicznym tempie aż do wydania 0.99.9. Zastój przerwał Trent Jarvi oferując często uaktualniany plik zmian. 9 czerwca 1997 Spencer i Peter zdołali wreszcie wydać nowe GTK+ i Gimpa 0.99.10. To było ich ostatnie wydanie, ponieważ twórcy porzucili projekt.

Od wersji 2.6 GIMP korzysta z biblioteki GEGL, która m.in. obsługuje 16 i 32 bitów na kanał i zastępuje tym samym bibliotekę GDK.

W wersji 2.8 pojawiło się narzędzie "przekształcenie klatki", dające możliwości podobne do narzędzia "swobodnie przekształć" z programu Photoshop.

Nowy model rozwoju[edytuj | edytuj kod]

Animacja pokazująca przełączanie się miedzy oknami w systemie Windows XP: Warstwy, Kanały, Historia, Ścieżki, Wskaźnik, Kolor, Histogram, Nawigacja, Gradienty i Palety. Gimp pozwala na dodanie większej ilości okien narzędziowych niż to jest widoczne na tej animacji.

Aktualnie nie ma określonych liderów. W nowym systemie są wyznaczone zespoły odpowiedzialne za różne czynności. Decyzje są podejmowane przede wszystkim na kanale #gimp i wdrażane dzięki wysiłkowi całego zespołu.

Dokumentacja[edytuj | edytuj kod]

13 kwietnia 1997 roku powstała strona GIMP News prowadzona przez Zacha pod adresem [1]. Informowała o nowych wtyczkach, wydaniach, zawierała poradniki i formularz raportu błędu.

Powstała też strona GIMP Plug-In Registry. Ten centralny rejestr ułatwił zarządzanie wtyczkami, umożliwił autorom aktualizację, a innym wpisywać plany na przyszłe wtyczki.

Pod koniec maja 1997 powstał projekt GIMP Bugs. Była to ręcznie zarządzana, z małą pomocą skryptów, lista błędów Gimpa.

Siódmego października 1997, dwóch użytkowników, Karin Kylander i Olof S., ogłosili powstanie Gimp Users Manual. Ten podręcznik użytkownika zawiera aktualnie opis wszystkich cech Gimpa na ponad 600 stronach.

Nowy sposób pracy[edytuj | edytuj kod]

Aby ułatwić pracę grupową wprowadzono system zarządzania wersjami zwany CVS. Umożliwia on wszystkim pobranie najnowszego Gimpa, a projektantom wysłanie zmian. Możliwe jest też łatwe usuwanie zmian – każda zmiana jest notowana i może być wycofana.

[edytuj | edytuj kod]

Oficjalnym logo a zarazem maskotką wolnego programu do edycji grafiki rastrowej jest Wilber, który jest kojotem.

Pierwszy wizerunek Wilbera został stworzony kilka dni przed 25 września 1997 roku przez Tuomasa Kuosmanena, znanego jako tigert, przy pomocy programu GIMP. Dokładna data nie jest znana.

Galeria prac w GIMPie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • CinePaint
  • Inkscape - darmowy program do tworzenia i edycji grafiki wektorowej
  • Krita - darmowa alternatywa dla Gimpa i Photoshopa
  • MyPaint - darmowy program do malowania farbami
  • QCad - darmowy program CAD
  • Scribus - darmowy program do składu tekstu DTP

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]