Georges Méliès

Georges Méliès (ur. 1861 w Paryżu, zm. 21 stycznia 1938 tamże) – francuski iluzjonista, producent i reżyser filmowy, pionier kina, karykaturzysta. Nazywany "magiem kina" i "czarodziejem ekranu". Wynalazca licznych trików filmowych, wykorzystywanych w kinie przez wiele następnych lat. Autor ponad 500 filmów.

Wywodził się z bogatej rodziny, jego ojciec był fabrykantem obuwia. W 1888 roku, otrzymawszy część jego majątku, Méliès zakupił znany teatr iluzjonistyczny Teatr Robert-Houdin. 28 grudnia 1895 roku uczestniczył w pierwszym płatnym pokazie kinematografu, urządzenie zachwyciło go. Od 1896 roku wzbogacił program swojego teatru o projekcje kinowe, w tym samym roku zaczął produkować swoje własne filmy (pierwszym była Talia kart, w której sam zagrał). Początkowo są to filmy zbliżone do filmów braci Lumière, jego pierwszym filmem opartym na triku było Zniknięcie pewnej damy w Teatrze Robert-Houdin (damę zagrała przyszła żona reżysera, Jehanne d'Alcy). Od tego momentu rozpoczął tworzenie filmów opartych na trikach. W 1907 roku w swojej posiadłości w Montreuil wybudował pierwsze na świecie studio filmowe, w którym tworzył swoje filmy. Jego największym sukcesem był nakręcony w 1902 film pt. Podróż na księżyc. Z czasem filmy Melièsa stawały się coraz mniej popularne, gdyż nie nadążały za rozwojem kinematografii. Reżyser wpadł w kłopoty finansowe, zmuszony był sprzedać studio. W ataku rozpaczy w 1923 roku spalił i wrzucił do Sekwany wszystkie swoje filmy. Nie tworzył już filmów, pracował jako sprzedawca w należącym do żony sklepiku ze słodyczami i zabawkami. W 1928 roku spotkał go tam i rozpoznał jeden z dziennikarzy filmowych, doprowadził on do ponownego odkrycia postaci tego pioniera kina. W 1930 roku odbyła się duża retrospektywa twórczości Melièsa, w 1932 reżyser otrzymał miejsce w przytułku dla emerytowanych twórców filmowych. Zmarł w 1938. Większość jego spuścizny zaginęła, część z niej udało się odzyskać dzięki wnuczce filmowca, Madeleine Mathte-Melies.

Filmy Méliès oparte są na cudowności, zawierają liczne triki filmowe, tematykę baśniową. Reżyser tworzył też rekonstruowane aktualności (np. film Koronacja Edwarda VII) oraz adaptacje literackie. Własnoręcznie projektował i tworzył kostiumy i dekoracje do swoich produkcji. Część filmów sam ręcznie kolorował.

Znane filmy

Nazwa filmu	Rok wydania
Rezydencja diabła	1896
Człowiek z gumową głową	1901
Koronacja Edwarda II	1902
Wulkan na Martynice	1902
Podróż na księżyc (Le Voyage dans la Lune)	1902
Królestwo wróżek	1903
Podróż do krainy niemożliwości	1904
400 Diabelskich Sztuczek	1906
20 tysięcy mil podmorskiej żeglugi	1907
Tunel nad kanałem La Manche	1907
Zdobycie bieguna	1912

Bibliografia

• Tadeusz Lubelski Lumière i Mélies: fotograf i iluzjonista inicjują kinematograf. W: Kino nieme. Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, 2010. ISBN 978-83-242-1297-2. 
• Małgorzata Hendrykowska Georges Méliès. W: A. Kołodyński, K. J. Zarębski: Historia kina. Wybrane lata. Warszawa: 1998.