Gruczolak wielopostaciowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Gruczolak wielopostaciowy
Adenoma polymorphum
ilustracja
Klasyfikacje
ICD-10

D11

Preparat mikroskopowy gruczolaka wielopostaciowego. Po lewej stronie widoczne komórki nabłonkowe, po prawej przewaga śluzowego podścieliska

Gruczolak wielopostaciowy (łac. adenoma pleomorphum), guz mieszany (łac. tumor mixtus) – najczęstszy nowotwór łagodny gruczołów ślinowych. Przeważnie rozwija się w śliniance przyusznej, rzadziej w podżuchwowej, wyjątkowo w podjęzykowej.

Patomorfologia[edytuj | edytuj kod]

Guz mieszany ślinianki

Mikroskopowo guz jest zbudowany z małych i ciemnych komórek nabłonkowych o prostopadłościennym lub wrzecionowatym kształcie oraz śluzakowatego podścieliska, które niekiedy tworzy wyspy przypominające tkankę chrzęstną lub kostną. Komórki nowotworowe mogą tworzyć różnorodne struktury - przewody, cewki, gronka lub płaty.

Makroskopowo gruczolak wielopostaciowy jest zazwyczaj jednoogniskową, wolno rosnącą zmianą, która rzadko tylko przekracza średnicę sześciu centymetrów. Jest dobrze odgraniczony i otoczony torebką łącznotkankową, lecz często obecne są guzki satelitarne i naciek torebki, które po niecałkowitym usunięciu mogą być źródłem wznowy.

Diagnoza[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym badaniem diagnostycznym jest biopsja cienkoigłowa, która z dużą precyzją potrafi wskazać ten typ nowotworu oraz określić czy jest on złośliwy czy nie. Czułość takiego badania w rękach doświadczonego operatora ocenia się na 90%[1][2]. Zaleca się również USG szyi celem sprawdzenia okolicznych węzłów chłonnych.

Obraz kliniczny[edytuj | edytuj kod]

Gruczolak wielopostaciowy objawia się jako bezbolesne obrzmienie w kącie żuchwy, palpacyjnie wyczuwalne jako oddzielona od otoczenia guzowata zmiana. Po latach może na jego podłożu rozwinąć się gruczolak wielopostaciowy złośliwy; nowotworzenie jest częstsze w zmianie występującej w śliniance podżuchwowej.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Wskazana jest resekcja chirurgiczna z odpowiednio dużym marginesem zdrowych tkanek (częściowa albo całkowita parotidektomia), mimo ryzyka uszkodzenia nerwu twarzowego przebiegającego przez śliniankę przyuszną. W około 10% przypadków po zabiegu dochodzi do miejscowej wznowy nowotworu na skutek niedokładnego usunięcia zmian satelitarnych. Rokowanie jest bardzo dobre, jednak zaleca się częste kontrole (szczególnie do dwóch lat po operacji) celem wykrycia ewentualnych nawrotów.

Klasyfikacja ICD10[edytuj | edytuj kod]

kod ICD10 nazwa choroby
ICD-10: D11 Gruczolak wielopostaciowy
ICD-10: D11.0 Ślinianka przyuszna
ICD-10: D11.7 Inne duże gruczoły ślinowe

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. E.G. Cohen, S.G. Patel, O. Lin i inni. Fine-needle aspiration biopsy of salivary gland lesions in a selected patient population. „Archives of Otolaryngology – Head and Neck Surgery”. 130 (6), s. 773–8, czerwiec 2004. DOI: 10.1001/archotol.130.6.773. PMID: 15210562. 
  2. J.G. Batsakis, N. Sneige, A.K. el-Naggar. Fine-needle aspiration of salivary glands: its utility and tissue effects. „Ann Otol Rhinol Laryngol”. 101 (2 Pt 1), s. 185–8, luty 1992. PMID: 1739267. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • V. Kumar, R. S. Cotran, S. L. Robbins Patologia Urban & Partner, Wrocław 2005 ISBN 0-7216-9274-5
  • Podstawy patomorfologii, Janusz Groniowski (red.), Stefan Kruś (red.), Daniel Chibowski, Warszawa: PZWL, 1984, ISBN 83-200-0765-8, OCLC 830181552.
  • Jerzy Stachura, Wenancjusz Domagała Patologia znaczy słowo o chorobie. Tom II - Patologia narządowa. Wydawnictwo PAU, Kraków 2005, ISBN 83-88857-91-6.