Tkanka łączna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Chrząstka szklista, obraz mikroskopowy

Tkanka łączna (łac. textus connectivus) – jedna z podstawowych tkanek zwierzęcych, jest charakterystyczna dla zwierząt przechodzących dwie fazy gastrulacji i powstaje z mezenchymy, choć niektóre komórki pochodzą z neuroektodermy[1].

Komórki tkanki łącznej wytwarzają dużą ilość substancji międzykomórkowej, która wypełnia przestrzenie między nimi i składa się z istoty podstawowej oraz włókien. Tkanka łączna ma za zadanie: spajać różne typy innych tkanek, zapewniać podporę narządom i ochraniać wrażliwe części organizmu.

Wygląd tkanki łącznej zależy od obfitości substancji międzykomórkowej.

Tkanka łączna właściwa[edytuj | edytuj kod]

Tkanka łączna właściwa dzieli się na:

Tkanka łączna galaretowata[edytuj | edytuj kod]

Tkanka łączna galaretowata zbudowana jest z komórek gwiaździstych (A) oblanych dużą ilością substancji międzykomórkowej (B).

Tkanka łączna oporowa[2][edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Tkanka podporowa.

Tkanka ta, zwana również szkieletową lub podporową, występuje głównie u kręgowców. Tkankę łączną oporową dzielimy na tkankę kostną i tkankę chrzęstną. Zapewnia ona podporę organizmu i ochronę mechaniczną.

Tkanka łączna chrzęstna[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Tkanka chrzęstna.

Nie jest unaczyniona ani unerwiona. Należy do najgęstszych tkanek łącznych i występuje przede wszystkim u kręgowców; u bezkręgowców występuje tylko u niektórych pierścienic morskich, mięczaków i bezczaszkowców. W substancji międzykomórkowej (A) znajdują się zaokrąglone zwykle komórki (chondrocyty) (B); czasem też występują włókna sprężyste lub klejorodne. Dzieli się ona na:

Charakteryzuje się obecnością większej lub mniejszej ilości włókien (C) (głównie kolagenowych) w substancji międzykomórkowej (A); komórki wydłużone i stosunkowo nieliczne (B) Znajduje się w miejscach przyczepu ścięgien do kości oraz w krążkach międzykręgowych.

Zawiera włókna kolagenowe, ulega mineralizacji. Buduje powierzchnie stawowe i przymostkowe części żeber, a także kości biodrowych. Występuje też w części chrzęstnej nosa, oskrzelach.

Występuje w małżowinie usznej ssaków oraz w chrząstkach krtani, ścianie przewodu słuchowego zewnętrznego, trąbki słuchowej i nagłośni. Zawiera liczne włókna elastyczne, nie ulega mineralizacji.

Tkanka kostna[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Tkanka kostna.

To jeden z wielu szczególnych rodzajów tkanki łącznej; charakteryzuje się tym, że substancja międzykomórkowa jest przesycona solami wapnia (fosforan, węglan) i tworzy wokół kanałów naczyniowych (A) koncentrycznie ułożone blaszki tworzące większe, walcowate jednostki strukturalne; między blaszkami, w jamkach kostnych (B), rozlokowane są komórki tworzące tkankę kostną: osteocyty, osteoblasty, osteoklasty, komórki osteogenne. Tkankę kostną można podzielić na: grubowłóknistą (włókna kolagenowe nie są uporządkowane, występuje u niższych kręgowców i zarodków wyższych kręgowców) i blaszkowatą (włókna kolagenowe są skierowane w tym samym kierunku, co czyni komórki silniejszymi, występuje u dorosłych wyższych kręgowców).

Tkanka tłuszczowa[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: tkanka tłuszczowa.

Komórki tej tkanki gromadzą tłuszcz, który może być wykorzystywany przez organizm jako źródło energii potrzebnych do normalnego funkcjonowania. Tkanka ta występuje pod skórą kręgowców, a także wokół serca i nerek. Jej głównym zadaniem jest zatrzymywanie ciepła w organizmie.

Krew[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: krew.

Krew składa się z:

  • płynnego osocza, składającego się z wody, związków organicznych, związków nieorganicznych, białek, tłuszczów, witamin i soli mineralnych

oraz

Krew występuje w środowisku wewnętrznym każdego organizmu[potrzebne źródło].

Krew transportuje tlen do tkanek oraz odprowadza z nich dwutlenek węgla i inne produkty przemian zachodzących w organizmie. Erytrocyty zawierają czerwony barwnik (hemoglobinę), dzięki któremu transportują tlen. Krwinki białe pełnią funkcje obronne organizmu przed mikroorganizmami. Płytki krwi biorą udział w krzepnięciu krwi.

Limfa[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: limfa.

Limfa to płyn tkankowy spływający do naczyń chłonnych, tworzących układ naczyń limfatycznych. Chłonka rozprowadza po organizmie limfocyty zabierane z węzłów chłonnych. Bierze także udział w transporcie tłuszczów pokarmowych, stąd jej lekko żółtawe zabarwienie.

Limfa zawiera wodę i sole mineralne, białka, tłuszcze oraz dużą ilość krwinek białych. Odgrywa ważną rolę w utrzymywaniu płynów w organizmie.

Hemolimfa[edytuj | edytuj kod]

Hemolimfa jest tkanką płynną, która występuje u niektórych zwierząt bezkręgowych o otwarty układzie krwionośnym, m.in. u stawonogów i mięczaków.

Jej charakterystycznymi składnikami są zdolne do fagocytozy komórki pełzakowate, a także rozpuszczone w osoczu barwniki przenoszące tlen i dwutlenek węgla. Pełni funkcję analogiczne do krwi i limfy kręgowców.

Mezenchyma[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: mezenchyma.

Mezenchyma to tkanka łączna zarodkowa (występuje tylko w okresie zarodkowym).

Przypisy

  1. Kazimierz Ostrowski, Wojciech (lekarz) Bem: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1995, s. 191. ISBN 83-200-1869-2.
  2. * Mała encyklopedia medycyny t. III P–Ż, hasło "tkanka łączna", Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1991, ISBN 83-01-06177-4

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.