Hymenolepioza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hymenolepidoza
hymenolepiosis
ICD-10 B71.0
Cykl życiowy Hymenolepis diminuta

Hymenolepioza (hymenolepidoza, łac. hymenolepiosis, ang. hymenolepiasis) – choroba wywołana infestacją tasiemcem karłowatym (Hymenolepiasis nana) albo tasiemcem szczurzym (H. diminuta). Jest najczęstszą w skali światowej tasiemczycą człowieka. W Polsce występuje rzadko, przede wszystkim u dzieci.

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Cykl życiowy Hymenolepis nana
Dorosłe osobniki tasiemca karłowatego

Chorobę wywołuje dwa pokrewne gatunki tasiemców z rodzaju Hymenolepis:

  • tasiemiec karłowaty Hymenolepis nana (V. Siebold 1852) Blanchard 1891,
  • tasiemiec szczurzy Hymenolepis diminuta (Rudolphi 1819) Blanchard 1891.

Są to pasożyty długości około 15–40 mm, składające się z uzbrojonej główki i około dwustu proglotydów.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Hymenolepioza jest najczęstszą na świecie tasiemczycą. Hymenolepis nana jest częstszym gatunkiem niż Hymenolepis diminuta, ale zarażenia obu gatunkami notowano na całym świecie[1].

Objawy kliniczne i przebieg[edytuj | edytuj kod]

Większość infestacji Hymenolepis nana i H. diminuta przebiega bezobjawowo. W ciężkich zarażeniach tasiemiec doprowadza do uszkodzenia kosmków jelita cienkiego, objawiając się utratą łaknienia, spadkiem masy ciała, wymiotami, bólami brzucha, biegunkami, niepokojem ruchowym, drgawkami, zaburzeniami snu. Objawy są najbardziej nasilone u dzieci, zwłaszcza małych i niedożywionych. U dzieci starszych stwierdza się nierzadko okresowe remisje choroby lub samowyleczenia. U osób dorosłych objawy kliniczne, o ile wystąpią, zazwyczaj są skąpe.

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Jajo Hymenolepis diminuta
Jajo Hymenolepis nana

Rozpoznanie hymenolepiozy stawiane jest na podstawie badania koproskopowego - stwierdzenia w kale charakterystycznych jaj tasiemca. Jaja Hymenolepis są stosunkowo delikatne i w wyniku działania glicerolu mogą się szybko rozpadać, uniemożliwiając stwierdzenie jaj w rozmazie kału. W uformowanym kale nie stwierdza się proglotydów pasożyta, ponieważ te rozpadają sie jeszcze w jelicie cienkim.

Jaja H. diminuta są okrągłe lub owalne, wielkości 70-86 na 60-80 µm, mają prążkowaną błoną zewnętrzną oraz cienką gładką błoną wewnętrzną. Przestrzeń między tymi błonami jest gładka lub słabo ziarnista. Onkosfera ma sześć haczyków. Jaja H. nana są mniejsze niż H. diminuta, owalne, wielkości 30-55 µm. Na wewnętrznej błonie występują dwa bieguny, z których wychodzą filamenty, biegnące między błonami w liczbie 4 do 8. Onkosfera ma sześć haczyków.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Lekiem z wyboru w leczeniu hymenolepiozy jest prazykwantel[1][2]. Podawana jednorazowa dawka leku wynosi 25 mg na kg masy ciała. Niekiedy (w przypadku masywnych infestacji) może być konieczne powtórzenie dawki po kilku tygodniach. Skuteczny może być albendazol i niklozamid. Kryterium wyleczenia jest trzykrotny ujemny wynik badania koproskopowego (w 3., 4. i 5. tygodniu od zakończenia leczenia). Zalecane jest zbadanie osób z otoczenia zarażonego pacjenta.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Hymenolepiasis. CDC Division of Parasitic Diseases. [dostęp 18 października 2007].
  2. Rosenblatt JE. Antiparasitic agents. „Mayo Clin Proc”. 74. 11, s. 1161-75, 1999. PMID 10560606. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Hymenolepiasis. CDC Division of Parasitic Diseases. [dostęp 18 października 2007].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.