Imiesłów przysłówkowy współczesny
Imiesłów przysłówkowy współczesny – bezosobowa forma czasownika wyrażająca czynność trwającą równocześnie z inną czynnością.
W języku polskim końcówką takiego imiesłowu jest -ąc (np. robiąc, pisząc, jedząc).
Przykłady w kontekście [edytuj]
- Zmywając naczynia, słuchała radia. — tzn. jednocześnie zmywała naczynia i słuchała radia
- Czytając gazetę, znalazłam ogłoszenie o sprzedaży samochodu. — znalazłam ogłoszenie podczas czytania.
W zdaniach złożonych z użyciem imiesłowu przysłówkowego współczesnego należy zwrócić uwagę, że wykonawca czynności musi być wskazany w dalszej części tego zdania — innymi słowy, podmiot w obu zdaniach lub zdaniu i równoważniku musi być ten sam:
- [ONA] Zmywając naczynia, [ONA] słuchała radia.
- [JA] Czytając gazetę, [JA] znalazłam ogłoszenie o sprzedaży samochodu.
Często jednak mają miejsce przypadki niepoprawnego formułowania takich wypowiedzi.
Błędy [edytuj]
Przykłady błędnych konstrukcji z imiesłowem przysłówkowym współczesnym:
- !Idąc do pracy, miał miejsce wypadek. — sugeruje to, że wypadek szedł do pracy (według intencji mówiącego: [JA] idąc do pracy, miał miejsce wypadek).
- !Pisząc artykuł do Wikipedii, zadzwonił telefon. — sugeruje to, że telefon pisał artykuł (według intencji mówiącego: [JA] pisząc artykuł, zadzwonił telefon).
W przypadku braku zgody podmiotów w obu członach, należy użyć form osobowych zamiast imiesłowu albo uzgodnić podmiot między imiesłowem a orzeczeniem. Powinno więc być odpowiednio:
albo
- Kiedy [JA] szedłem do pracy, miał miejsce wypadek. (formy osobowe)
albo
- [JA] Idąc do pracy, [JA] widziałem wypadek. (uzgodnienie podmiotu)
i albo
- Kiedy [JA] pisałem artykuł do Wikipedii, zadzwonił telefon. (formy osobowe)
albo
- [JA] Pisząc artykuł do Wikipedii, [JA] usłyszałem dzwoniący telefon. (uzgodnienie podmiotu)
