Intuicja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Intuicja (z łac. intuitio – wejrzenie, ang. insight) – Objawia się w postaci nagłego przebłysku myślowego, w którym dostrzega się myśl, obraz, rozwiązanie problemu lub odpowiedź na nurtujące pytanie. Często mylona jest z przeczuciem o podłożu emocjonalnym. Natura intuicji wynika z tego, że jest ona procesem podświadomym, którego nie można kontrolować, można jedynie dopuszczać lub odrzucać podawane rozwiązania. Intuicja służy kreatywności i działa na różnych poziomach (ang. basic, proimitive i sofisticated).

Intuicję, jaka jest bardziej pojęciem potocznym i beletrystycznym aniżeli naukowym, wiążę się czasem z wyróżnianym we współczesnej psychologii kognitywistycznej rozumowaniem intuicyjnym, zwanym też "doświadczeniowym" lub skojarzeniowym, nad którym prowadzone są w ostatnich czasach liczne badania empiryczne, w tym i pod względem z korzystania z tzw. informacji nielokalnych.[1]

Badania te potwierdzają wcześniejsze domysły i wierzenia, jak np. możliwość korzystania z telepatii, czy przewidywania bardzo bliskiej (do 12 s.) przyszłości [potrzebne źródło].

  • Poziomy intuicji:
    • fizyczny
    • emocjonalny
    • intelektualny
  • Typy funkcjonalne:
    • intuicja odkrywcza (myślenie logiczne przerywane intuicją)
    • intuicja twórcza (generatywna)
    • intuicja wartościująca (podświadome ostrzeżenia dotyczące wyborów – podobne do emocjonalnych przeczuć, lęków i często z nimi mylone)
    • intuicja operacyjna
    • intuicja przewidywawcza


Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

Rdzeń wyrazu "intuicja" pochodzi od łacińskiego słowa intueri, co oznacza przyglądać się, obserwować. Dzisiejsze znaczenie wywodzi się ze średniowiecznego łacińskiego słowa intuitio, co oznacza podszept, przeczucie. Słowniki pod hasłem "intuicja" podają również przeczucie, zdolność przewidywania lub twórcza wyobraźnia.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Maciej Koszowski: „Bezpieczeństwo a pewność prawa: dwie metody stosowania prawa w ramach Unii Europejskiej”, [w:] Kategoria bezpieczeństwa w prawnym wymiarze Unii Europejskiej, red. S.M. Grochalski, Dąbrowa Górnicza 2013, s. 113-134