Jumbulagang

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jumbulagang
Jumbulagang
Państwo  Chińska Republika Ludowa
Miejscowość Nêdong, Shannan, Tybetański Region Autonomiczny
Typ budynku Dzong
Kondygnacje 4, plus wieża
Rozpoczęcie budowy VII/VIII wiek n.e.
Zniszczono 1966-1969 w trakcie rewolucji kulturalnej
Odbudowano koniec lat 80.
Pierwszy właściciel tybetańska dynastia Jarlung
Położenie na mapie Chińskiej Republiki Ludowej
Mapa lokalizacyjna Chińskiej Republiki Ludowej
Jumbulagang
Jumbulagang
Ziemia 29°08′32,7″N 91°48′08,8″E/29,142417 91,802444Na mapach: 29°08′32,7″N 91°48′08,8″E/29,142417 91,802444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Widok na dziedziniec

Jumbulagang (tyb.: ཡུམ་བུ་ལྷ་སྒང༌།, Wylie: yum bu bla sgang; chin.: 雍布拉康, pinyin: Yōngbùlākāng) – zamek dynastii Jarlung, który wraz z przeniesieniem siedziby władców Tybetu do Lhasy, został zamieniony na klasztor (dzong). Budowla znajduje się w powiecie Nêdong, prefekturze Shannan, w Tybetańskim Regionie Autonomicznym.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zbudowany przypuszczalnie na przełomie VII i VIII wieku n.e.[1], zgodnie z tradycją był pierwszym murowanym budynkiem w Tybecie. Pierwotnie sądzono, iż służył za główną siedzibę władcom imperium tybetańskiego, do momentu przeniesienia przez króla Songcen Gampo stolicy państwa do Lhasy. Obecnie ze względu na uzyskaną w wyniku badań wiedzę, że zgodnie ze zwyczajem kolejni, wstępujący na tron królowie budowali sobie nowe pałace, Jumbulagang uznawany jest raczej za symbol wczesnych dziejów państwa niż faktyczną siedzibę jego władców[2].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Zamek zbudowano na wzniesieniu, w stylu znanym z późniejszych okresów jako dzong (połączenie twierdzy i klasztoru). Jest trzypiętrowym, prostokątnym budynkiem o wymiarach 30/50 m, z wysoką, czteropiętrową wieżą oraz charakterystycznym portykiem i stromymi schodami. Jego unikalna architektura, oddająca rodzime tradycje architektoniczne zmieszane z wpływami indyjskimi, została utracona w wyniku zburzenia budowli w trakcie chińskiej rewolucji kulturalnej. Jumbulagang odbudowano pod koniec lat 80.[2].

Na parterze, który jako jedyny przetrwał w stanie nienaruszonym, znajdują się malowidła przedstawiające historycznych władców Tybetu i ich małżonki. Zamek po utracie swojej pierwotnej funkcji, został zamieniony na świątynię i klasztor. W wieży, która według badaczy została zbudowana na wzór wielu podobnych, a utraconych budowli obronnych z czasów historycznych, znajdują się małe pomieszczenia służące za odosobnienia medytacyjne[1][2].

Legendy[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z tradycją Jumbulagang uznawany jest za siedzibę pierwszego władcy Tybetu, boskiego Niatri Canpo (III wiek p.n.e.) Kolejny z jego potomków niejaki Totori Niatsen, ok II wieku n.e. miał być świadkiem cudownego zdarzenia, jakim było nagłe pojawienie się spisanych nauk Buddy, które spadły z nieba na dach zamku. Nikt nie potrafił ich odczytać i dopiero we śnie król doznał objawienia, że w ciągu czterech pokoleń pojawi się władca, który będzie w stanie je zrozumieć. Przypuszczalnie legenda ta jest echem, wcześniejszego niż oficjalne wprowadzenie (VII wiek), przenikania religii buddyjskiej do Tybetu[2][3][4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 D.Snellgrove, H.Richardson: A Cultural History of Tibet. Nowy Jork, Londyn: Frederick A. Praeger, Publishers, 1968, s. 51.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 K.Dowman: The Power Places of Central Tibet. Londyn, Nowy Jork: Routledge & Kegan Paul, 1988, s. 180-183. ISBN 978-0140191189.
  3. T.W.D.Shakabpa: Tibet. A Political History. Nowy Jork: Potala Publications, 1984. ISBN 0-9611474-0-7.
  4. D.Snellgrove, H.Richardson: A Cultural History of Tibet. Nowy Jork, Londyn: Frederick A. Praeger, Publishers, 1968, s. 51.