Kali

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kali
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy bogini. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Kali, litografia Raja Ravi Varmy z XIX wieku.

Kali (dewanagari काली, trl. Kālī, dosł. rodzaj żeński pojęcia "czas" trl. Kālā ,zwana również Maha Kali, trl. Mahā-Kālī) – hinduska bogini czasu i śmierci, pogromczyni demonów i sił zła. Jedna z czterech głównych postaci Śakti, żony Śiwy.

Ikonografia[edytuj | edytuj kod]

Kali w jednej z kilku głównych form ikonograficznych jest ciemnoskóra i wychudzona, z wielkimi kłami. Odziana w tygrysią skórę i naszyjnik z nagich czaszek; pojawia się najczęściej na polach bitewnych lub na miejscach kremacji. Czasami przedstawiana z wężami wplecionymi we włosy. Często pojawia się z wystającym (najczęściej nieprzeciętnie długim) językiem, głową demona w ręce oraz pasem z uciętych rąk[1].

Liczba ramion[edytuj | edytuj kod]

Kali bywa przedstawiana z kilkoma parami rąk. Ich liczba zdaniem Mahabhagawatapurany może wynosić: dwa, cztery, osiemnaście , jak również sto a nawet tysiąc[2].

Formy kultowe[edytuj | edytuj kod]

  • Mahakali
  • Bhadrakali
  • Kalika
  • Dakszinakali
  • Śmaśanakali

Mężowie i partnerzy[edytuj | edytuj kod]

  • Śiwa
  • Wisznu
  • Kryszna
  • Ganeśa
  • Skanda[3].

Inkarnacje[edytuj | edytuj kod]

Recepcja w literaturze religijnej[edytuj | edytuj kod]

Opisy bogini zawiewają dopiero stosunkowo późne dzieła – purany i eposy. Jej postać występuje też w literaturze hinduizmu ludowego[4]:

Kult[edytuj | edytuj kod]

Święte miejsca[edytuj | edytuj kod]

  • Kalighat
  • cmentarze

Ofiary[edytuj | edytuj kod]

Gniew Kali wierni uśmierzają ofiarami ze zwierząt i darem ich krwi. W przeszłości wzmiankowane są również ofiary ludzkie i samoofiarowanie (nawet samodekapitacja)[5].

Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Słownik mitologii hinduskiej, Warszawa 1996
  2. Małgorzata Sacha-Piekło. Gniewne oblicze Kali. Mit, ikonografia, rytuał. „Studia Religiologica”. Kraków. z.38/2005. s. 94. 
  3. Małgorzata Sacha-Piekło. Gniewne oblicze Kali. Mit, ikonografia, rytuał. „Studia Religiologica”. Kraków. z.38/2005. s. 93. 
  4. Małgorzata Sacha-Piekło. Gniewne oblicze Kali. Mit, ikonografia, rytuał. „Studia Religiologica”. Kraków. z.38/2005. s. 91. 
  5. Małgorzata Sacha-Piekło. Gniewne oblicze Kali. Mit, ikonografia, rytuał. „Studia Religiologica”. Kraków. z.38/2005. s. 102.