Kanclerz Skarbu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wielka Brytania
Godło Wielkiej Brytanii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Wielkiej Brytanii
Portal Portal Wielka Brytania

Kanclerz Skarbu , dosłownie Kanclerz Szachownicy (ang. Chancellor of the Exchequer od łac. scaccario - szachownica), dawniej drugi lord skarbu (ang. Second Lord of Treasury), brytyjski urząd ministerialny z siedzibą na Downing Street nr 11. Nadzoruje skarbową i monetarną politykę rządu. Ze sprawowania tego urzędu są wyłączeni członkowie Izby Lordów, mogą go sprawować tylko członkowie Izby Gmin, będący jednocześnie członkami Tajnej Rady. Kanclerz Skarbu jego tytułowany jako Wielce Czcigodny (The Right Honourable). Faktycznie funkcja ta jest odpowiednikiem ministrów finansów w innych państwach.

Angielska nazwa urzędu jest konsekwencją jego historycznej ewolucji. Pierwotnie Kanclerz Skarbu, jako urzędnik podległy Lordowi Wielkiemu Skarbnikowi (ang. Lord High Treasurer, zazwyczaj pełniącego również funkcję Skarbnika – ang. Treasurer)[1], był członkiem Court of Exchequer, wywodzącego się z czasów normandzkich kolegialnego organu o uprawnieniach administracyjno-sądowych w zakresie ustalania i poboru dochodów królewskich. Z uwagi na nikłą biegłość w zakresie matematyki, od około 1110 roku członkowie tego organu używali stołu pokrytego wzorem szachownicy, celem ułatwienia rachunków[2].

W wyniku ewolucji i reform finansów państwa, w tym występującej od 1667 praktyki powierzania urzędu Skarbnika specjalnej komisji w miejsce jednej osoby[2], co doprowadziło również do faktycznej likwidacji urzędu Lorda Wielkiego Skarbnika (oba urzędy pełniła zawsze jedna osoba, na podstawie nominacji datowanych na ten sam dzień), Kanclerz Skarbu stał się zwyczajowym członkiem tej komisji, od 1712 jako Drugi Lord Skarbu (ang. Second Lord of Treasury)[3]. Gdy stanowisko Pierwszego Lorda Skarbu (ang. First Lord of Treasury) związane zostało z funkcją premiera Zjednoczonego Królestwa, Kanclerz Skarbu stał się głównym urzędnikiem zajmującym się finansami państwa.

W 1833 roku zlikwidowano ostatecznie Court of Exchequer, zaś Skarb stał się rządowym departamentem (ang. HM Treasury), na którego czele stanął Kanclerz Skarbu[2].

Obecnie urząd ten pełni George Osborne.

Lista Kanclerzy Skarbu[edytuj | edytuj kod]

Kanclerze Skarbu królestwa Anglii[edytuj | edytuj kod]

Kanclerze Skarbu Wielkiej Brytanii[edytuj | edytuj kod]

Kanclerze Skarbu Zjednoczonego Królestwa[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy