Kielmy (Litwa)

Kielmy
Herb Kielm
Kościół w Kielmach
Państwo	Litwa
Obwód	szawelski
Burmistrz	Zigmas Mačijauskas
Położenie	55°38′N 22°56′E
Ludność (2005) • liczba ludności	10 597
Nr kierunkowy	427
Kod pocztowy	LT-86143
Miasta partnerskie	Biłgoraj
Położenie na mapie Litwy Kielmy
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Kielmy (lit. Kelmė), miasto na Litwie (Żmudź), 45 km od południowy wschód od Szawli. 10,6 tys. mieszkańców (2005).

Historia

Osada istniała już w XVI wieku. Była własnością Radziwiłłów, Sołomereckich i Hlebowiczów.

W XVI wieku właścicielami dóbr byli książęta Sołomereccy, w 1579 kupił je Paweł Grużewski, w rękach tej rodziny były nieprzerwanie do 1939. W 1831 część majątku skonfiskował car za udział w powstaniu Juliusza Grużewskiego. Ostatni właściciel zginął w 1939, a jego rodzinę wywieziono na Syberię gdzie zmarła w łagrach.

Zabytki

• Dwór Grużewskich jest jedną z najstarszych zachowanych siedzib ziemiańskich na Żmudzi. Został wzniesiony na przełomie XVI i XVII w., przebudowany w 1780 i 1892. Grużewscy mieli w nim zgromadzone cenne zbiory, w tym bibliotekę złupioną w 1831 przez Rosjan (założona przez Jerzego Grużewskiego - generała) uzupełniona później o rękopisy ariańskie i kalwińskie na początku XX wieku przekazana została do Biblioteki Wróblewskich w Wilnie. Obecnie w dworze mieści się muzeum krajoznawcze. Dwór otacza park o pow. 15 ha dochodzący do rzeki Wielbianki (Vilbena), na której drugim brzegu leży miasto.

• Kościół ewangelicko-reformowany, fundacji Grużewskich zbudowany w 1615 jako drewniany, (obecny budynek pochodzi z 1660), restaurowany w 1767, z czworoboczną wieżą. Od II wojny światowej nieczynny, zwrócony parafii ewangelickiej po 1990, obecnie służy parafii ewangelicko-augsburskiej.

Znani mieszkańcy

• Konstanty Kurnatowski, nauczyciel w tutejszej szkole kalwińskiej, ksiądz ewangelicko-reformowany, od 1938 roku superintendent Jednoty Wileńskiej

Linki zewnętrzne

• Historia Kielm i rodziny Grużewskich, "Jednota"