Klasterowy ból głowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zespół bólu głowy Hortona [cluster headache syndrome]
ICD-10 G44.0

Klasterowy ból głowy (ang. cluster headache) zwany dawniej bólem głowy Hortona jest rodzajem pierwotnego bólu głowy, który występuje znacznie rzadziej niż migrena lub bóle głowy typu napięciowego. Jednak dokładna częstość jego występowania nie jest znana. Wydaje się, że w wielu przypadkach pozostaje nierozpoznany.

Często bywa mylony z migreną czy nerwobólem. Nazwa pochodzi od angielskiego słowa cluster, które oznacza m.in. zgrupowanie, skupisko. Stąd charakterystyczne w tym rodzaju bólu głowy jest to, że napady występują okresowo. Okresy te zwane rzutami lub klasterami pojawiają się w różnych odstępach czasu (najczęściej 1-2 rocznie) i trwają z różną długością, zwykle 4-16 tygodni, a średnio 8 tygodni. Napady zwykle powracają o tej samej porze roku oraz o tej samej porze dnia. Długość napadów bólu jest różna. Bardzo silny ból, który zlokalizowany jest zwykle po jednej stronie w okolicy oczodołu może trwać od kilku, kilkunastu minut do trzech godzin. W ciągu doby (częściej w nocy) może wystąpić do 8 napadów. Na ogół ból określany jest jako świdrujący, kłujący, palący czy żrący. Niekiedy może on promieniować do szczęki, karku lub ramienia. Mogą mu towarzyszyć dodatkowe objawy, które mają pochodzenie wegetatywne, takie jak: łzawienie i zaczerwienienie spojówek, pocenie twarzy, wyciek i uczucie zatkania nosa, opadanie powieki i zwężenie źrenicy po stronie występowania bólu (zespół Hornera). W czasie bólu chorzy zazwyczaj są niespokojni i bywają pobudzeni ruchowo. Klasterowe bóle głowy mogą wystąpić w każdym wieku, nawet u małych dzieci, jednak najczęściej rozpoczynają się około 20.-30. roku życia. Kilkakrotnie częściej dotyczą mężczyzn. Przyczyna nie jest do końca wyjaśniona. Leczenie powinno być zawsze prowadzone przez lekarza specjalistę.

Kryteria rozpoznawcze klasterowego bólu głowy[edytuj | edytuj kod]

  • stwierdzenie co najmniej 5 napadów bólu, o cechach podanych poniżej
  • silny, jednostronny oczodołowy, nadoczodołowy lub skroniowy ból, który bez leczenia, trwa od 15 do 180 minut i który występuje rzutami
  • występowanie, przynajmniej jednego z objawów:
    • przekrwienie spojówki oka lub łzawienie
    • zatkanie lub wyciek z przewodu nosowego
    • wzmożona potliwość czoła lub twarzy
    • zwężenie szpary powiekowej lub źrenicy po stronie bólu
    • obrzęk powieki
    • uczucie niepokoju lub pobudzenia
  • napady występują od 1 co drugi dzień do 8 dziennie
  • brak innych objawów i dolegliwości

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie napadu[edytuj | edytuj kod]

W napadzie bólu podaje się:

  • do oddychania czysty tlen (przepływ 5-15 l/min przez 15-20 minut)
  • tryptany
    • np. sumatryptan 6 mg w iniekcji podskórnej, w celu przerwania napadu (maksymalnie 12 mg na dobę)
    • tryptany w postaci tabletek (szybko rozpuszczających się)
    • tryptany w postaci sprayu donosowego np. zolmitryptan 5 mg lub sumatryptan 20 mg
  • stosuje się też u części chorych glikokortykosterydy i ergotaminę

Leczenie przewlekłe[edytuj | edytuj kod]

  • w leczeniu przewlekłym stosuje się najczęściej werapamil 240-960 mg na dobę (konieczna jest kontrola EKG w trakcie leczenia)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Szczeklik (red.): Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom II. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2005, s. 1896-1897. ISBN 83-7430-031-0.
  • Janusz Krzyżowski: Leksykon Psychiatrii i Nauk Pokrewnych. Warszawa: Medyk, 2010. ISBN 978-83-89745-68-2.
  • Małgorzata Malec-Milewska (red.), Jarosław Woroń (red.): Kompendium leczenia bólu. Warszawa: Medical Education, 2012, s. 130-134. ISBN 978-83-62510-40-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.