Kołyma (obóz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Region Kołymy-położenie geograficzne
Więźniowie przy pracy w kopalni złota
Dokument zwolnienia Anatola Krakowieckiego z łagrów Kołymy z prawem podróży z Magadanu do Władywostoku

Kołyma – nieformalne określenie największej grupy obozów pracy przymusowej na północnym wschodzie ZSRR (Jakucka ASSR, obwód magadański). Nazwa pochodzi od położenia w dorzeczu Kołymy. Przez Rosjan ten obszar zwany jest Kontynentem, przez więźniów Przeklętą Wyspą. Teren podległy gułagom miał powierzchnię 2,6 mln km2.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Obozy wchodziły w skład Siewwostłagu (Północno-Wschodnie Poprawcze Obozy Pracy, Северо-Восточный ИТЛ, działające na rzecz "Dalstroju"), utworzonych w 1932 w wyniku odkrycia na bezludnych, niezagospodarowanych obszarach bogatych zasobów naturalnych: węgla, platyny, złota (w żyłach i piaskach złotonośnych), uranu, rudy cyny i ołowiu, molibdenu, ropy naftowej. W 1931 Edward Berzin na rozkaz Stalina zaczął organizować przedsiębiorstwo górnicze "Dalstroj" podległe NKWD. W lutym następnego roku przybyli pierwsi więźniowie. W pierwszych latach funkcjonowania obozów śmiertelność wynosiła ok. 80%.

Więźniowie obozów byli zatrudnieni głównie w górnictwie, eksploatacji lasów i budowie infrastruktury. Obozy były znane z wysokiej śmiertelności z powodu surowego klimatu oraz złych warunków bytowych – kierowani tam byli więźniowie "szczególnie niebezpieczni" dla władzy radzieckiej. Pracę przerywano dopiero przy -54 °C.

W drugiej połowie lat 40. zaczęto wydobywać rudę uranu.

"Pojemność" obozów kołymskich wynosiła w 1953 – 200 tysięcy więźniów (całego Dalstroju ok. 2-3 mln). W obozach więźniowie polityczni i kryminalni byli przetrzymywani razem. Więźniowie kryminalni nie pracowali, ich normę wydobycia musieli wykonać więźniowie polityczni. W tym samym roku rozpoczęła się stopniowa likwidacja obozu. Ostatecznie zamknięto go w 1957. Liczba ofiar śmiertelnych w okresie działania obozów na Kołymie waha się między 1 a 6 mln osób.

Jeden z łagrów, przygotowany pokazowo, wizytował w maju 1944 wiceprezydent USA Henry Wallace[1][2].

Więźniami Kołymy byli m.in. Warłam Szałamow, Anatol Krakowiecki i Ryszard Kaczorowski.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia, literatura[edytuj | edytuj kod]

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kołyma - białe krematorium – film dokumentalny, TVP
  • Wichry Kołymy[3] – film fabularny, reż. Marleen Gorris

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]