Krzywa Phillipsa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Krzywa Phillipsa
A.W. Phillips

Krzywa Phillipsa – w ekonomii krzywa ilustrująca statystyczną zależność pomiędzy stopą bezrobocia a inflacją płac (tempem wzrostu wynagrodzeń).

Krzywa ta została po raz pierwszy opublikowana w artykule nowozelandzkiego ekonomisty (wykładającego w Anglii) Albana W. Phillipsa w 1958 roku. Przedstawiała ona ujemną korelację między stopą bezrobocia i tempem wzrostu płac w Wielkiej Brytanii w latach 1861-1957[1].

Istnienie zaobserwowanej przez Philipsa na przestrzeni blisko 100 lat zależności sugerowało, że możliwe jest osiągnięcie niższego poziomu bezrobocia kosztem wyższej inflacji. Wielu ekonomistów wierzyło, że relacja ta ma charakter uniwersalny i jest rodzajem prawa ekonomicznego. Poglądy te miały wpływ na politykę gospodarczą rządów wielu państw, które decydowały się na celowe utrzymywanie wyższej inflacji dążąc do obniżenia bezrobocia. Począwszy od końca lat 60. zależność ta przestała się jednak sprawdzać (następował jednoczesny wzrost inflacji i bezrobocia) i przez to sposób walki z bezrobociem poprzez zwiększanie inflacji spotykał się z coraz większa krytyką ekonomistów.

W latach 70. krytyka krzywej Phillipsa stała się powszechna w związku z pojawieniem się, głównie w Anglii i w Stanach Zjednoczonych, zjawiska stagflacji. Polegało ono na utrzymywaniu się zarówno wysokiej inflacji, jak i wysokiego bezrobocia, co było zaprzeczeniem wniosków płynących z analizy krzywej Phillipsa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Stagflacja i krytyka krzywej Phillipsa[edytuj | edytuj kod]

Już pod koniec lat 60 Milton Friedman i Edmund S. Phelps zaczęli kwestionować powszechny pogląd o istniejącej ujemnej zależności między bezrobociem i inflacją[2][3]. Wbrew obowiązującemu konsensusowi dowodzili, że wymienność ta w dłuższym okresie nie ma ekonomicznego uzasadnienia, ponieważ uczestnicy rynku skorygują swoje zachowania w następstwie wzrostu inflacji, uwzględniając zmianę tempa wzrostu cen i w konsekwencji spadek bezrobocia będzie jedynie przejściowy (pionowa długookresowa krzywa Philipsa, zależność opisana przez Philipsa może wystąpić jedynie w krótkim okresie).

Współczesne próby wyjaśnienia związku inflacji i bezrobocia[edytuj | edytuj kod]

  • NAIRU - (non-accelerating-inflation rate of unemployment) - koncepcja bazująca m.in. na pracach Friedmana[4] odnosząca się do zależności między bezrobociem a inflacją.
  • Teoria racjonalnego wyboru - oparta na teorii gier.

Nagrody Nobla[edytuj | edytuj kod]

Wiele spośród analiz krzywej Phillipsa znalazło swe uznanie w nagrodzie Nobla. Autorzy nagrodzeni Nagrodą Nobla za m.in. pracę nad zjawiskiem inflacji i bezrobocia[5]:

Przypisy

  1. Alban William Phillips. The Relation between Unemployment and the Rate of Change on Money Wage Rates in the United Kingdom 1861–1957. „Economica”. 25 (100), s. 283-299, 1958. 
  2. Milton Friedman, A monetary History of the United States, 1867-1960
  3. Phelps, Edmund S. (1968). "Money-Wage Dynamics and Labor Market Equilibrium". Journal of Political Economy 76: 678-711
  4. Friedman, Milton. 1968. "The Role of Monetary Policy." American Economic Review 58 (March): 1 – 17.
  5. Brian Domitrovic, http://www.forbes.com/sites/briandomitrovic/2011/10/10/the-economics-nobel-goes-to-sargent-sims-attackers-of-the-phillips-curve/ The Economics Nobel Goes to Sargent & Sims: Attackers of the Phillips Curve, 10 October

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • David Begg, Stanley Fischer, Rudiger Dornbusch: Makroekonomia. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2007. ISBN 9788320816440.
  • Michael Burda, Charles Wyplosz: Makroekonomia. Podręcznik europejski. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2000. ISBN 9788320820324.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]