Płaca

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Płaca (pensja, wynagrodzenie, zapłata, gratyfikacja) – wypłaty pieniężne oraz wartość tzw. świadczeń w naturze (towary, materiały, usługi itp.) lub ekwiwalenty wypłacane pracownikom lub innym osobom fizycznym przez pracodawcę za wykonaną na jego rzecz pracę.

Wysokość wynagrodzenia[edytuj | edytuj kod]

Wysokość wynagrodzenia ustalana jest przy zawieraniu umowy (o pracę, dzieło lub zlecenie), a więc przed wykonaniem pracy lub dzieła. Wynagrodzenie obciążone jest podatkiem dochodowym oraz składkami ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, dlatego rozróżnia się:

  • płacę brutto – jest to łączna kwota stanowiąca koszt pracodawcy z tytułu wynagrodzenia,
  • płacę netto – jest to kwota wynagrodzenia brutto pomniejszona o kwotę należnego podatku dochodowego oraz składek ubezpieczeniowych.

Wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od posiadanych kwalifikacji, branży oraz miejsca zatrudnienia[1], natomiast efektywne wynagradzanie to jedno z najtrudniejszych i najbardziej odpowiedzialnych zadań realizowanych przez działy HR[2].

Rodzaje i składniki wynagrodzeń[edytuj | edytuj kod]

Z punktu widzenia pracodawcy wynagrodzenia dzielą się na:

Na wynagrodzenia osobowe składają się:

  • wynagrodzenie zasadnicze,
  • dopłaty (premie, wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatek stażowy, dodatek funkcyjny, dodatek za pracę w warunkach szkodliwych itp.),
  • płace uzupełniające (za czas nieprzepracowany np. wynagrodzenie za czas choroby),
  • ekwiwalenty za niewykorzystany urlop.

Do wynagrodzeń nie zalicza się w rozumieniu przepisów:

Potrącenia[edytuj | edytuj kod]

Przykłady potrąceń od wynagrodzeń w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Z ustalonego w umowie wynagrodzenia brutto obligatoryjnie potrącane są różne elementy, w zależności od rodzaju zawartej umowy oraz kilku innych warunków:

Tytuł potrącenia Umowa o pracę Umowa zlecenie i agencyjna Umowa o dzieło
zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych według skali podatkowej 19% wynagrodzenia brutto pomniejszonego o 20% zryczałtowanych kosztów uzyskania 19% wynagrodzenia brutto pomniejszonego o 20% lub 50%[3] zryczałtowanych kosztów uzyskania
składki na ubezpieczenia emerytalne zawsze uwarunkowane jeśli umowę zawarto z własnym pracownikiem
rentowe zawsze
chorobowe zawsze
zdrowotne częściowo potrącane z zaliczki podatku dochodowego
inne potrącenia obowiązkowe wynikające z tytułów egzekucyjnych i wykonawczych

Potrącenia dobrowolne dotyczą wynagrodzeń wypłacanych z tytułu umowy o pracę. Pracownik musi na nie złożyć pisemną zgodę. Do takich potrąceń należą np. składki na ubezpieczenie grupowe, składki na związki zawodowe, kluby sportowe, wpłaty do kasy zapomogowo-pożyczkowej itp.

Przykładowe obliczenie wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę dla pracownika, który nie dojeżdża do pracy do innej miejscowości i przysługuje mu odliczenie ulgi podatkowej, wg parametrów obowiązujących w lutym 2008:

Opis Kwota %
Wynagrodzenie brutto 2000 zł 100,0
Składka ubezpieczenia emerytalnego (9,76%) 195,20 zł
Składka ubezpieczenia rentowego (1,50%) 30 zł
Składka ubezpieczenia chorobowego (2,45%) 49 zł
Razem składki ubezpieczeń społecznych 274,20 zł
Podstawa naliczenia składki ubezpieczenia zdrowotnego 1725,80 zł
Składka ubezpieczenia zdrowotnego (9%) 155,32 zł[4]
Zaliczka na podatek dochodowy po umniejszeniu o część (7,75%) składki ubezpieczenia zdrowotnego 124 zł
Wynagrodzenie netto 1446,48 zł 72,3
Potrącenia (np. ubezpieczenie grupowe) 30 zł
Kwota do wypłaty 1416,48 zł 70,8

Wypłata wynagrodzenia[edytuj | edytuj kod]

Zasady obowiązujące przy wypłacie wynagrodzeń[5]:

  • wypłata wynagrodzenia powinna odbywać się raz w miesiącu, w stałym i z góry określonym terminie ( z wyłączeniem składników wynagrodzenia przysługujących po dłuższym okresie np.premia roczna ),
  • wynagrodzenie wypłacane jest z dołu po ustaleniu jego pełnej wysokości najczęściej na koniec miesiąca, nie później niż w ciągu 10 dni następnego miesiąca,
  • wynagrodzenie powinno mieć formę pieniężną, inna forma wynagrodzenia przewidziana jest tylko w przypadkach regulowanych odrębnymi ustaleniami, przepisami, tylko część wynagrodzenia może mieć formę niepieniężną,
  • wynagrodzenie jako zobowiązanie pieniężne na terenie Polski może być wyrażone tylko w walucie polskiej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]