Latinxua sin wenz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gazeta Dazhung Bao z 1932 roku, wydana w Latinxua Sin Wenz

Latinxua Sin Wenz (język chiński: 拉丁化新文字 pinyin Lādīnghuà Xīn Wénzì); inne nazwy: Sin Wenz, Latinxua Sinwenz, Zhongguo Latinxua Sin Wenz, Beifangxua Latinxua Sin Wenz lub po prostu Latinxua) – rzadko używany sposób transkrypcji języka chińskiego opracowany w Moskwie w roku 1928 przez Qu Qiubaia i W.S. Kolokolowa[1] w celu zmniejszenia analfabetyzmu wśród Chińczyków mieszkających na radzieckim Dalekim Wschodzie. Pierwszy system latynizacji języka chińskiego, używany również przez Chińczyków. W ChRL ustąpił pinyinowi. W pierwotnym zamierzeniu miał zupełnie zastąpić znaki chińskie.

Opis[edytuj | edytuj kod]

System Sin Wenz różnił się dla każdego z chińskich dialektów. Poniższy przykład dotyczy jedynie jednej z trzynastu możliwych wersji, opracowanej dla dialektu mandaryńskiego. Tony nie są zaznaczane, zakładając że w konkretnym kontekście nie stanowią problemu.

Kolorem niebieskim zaznaczono różnice z hanyu pinyinem.

Nagłosy[edytuj | edytuj kod]

Dwuwargowe Wargowo-zębowe Alveolarne Retrofleksywne Alveolo-palatalne Miękkopodniebienne
Spółgłoski zwarte b
[p]
p
[pʰ]
d
[t]
t
[tʰ]
g
[k]
k
[x]
Spółgłoski nosowe m
[m]
n
[n]
Spółgloski boczne l
[l]
Spólgłoski zwartoszczelinowe z
[ts]
c
[tsʰ]
zh
[tʂ]
ch
[tʂʰ]
g (j)
[tɕ]
k (q)
[tɕʰ]
Spólgłoski szczelinowe f
[f]
s
[s]
sh
[ʂ]
rh (r)
[ʐ/ɻ]
x
[ɕ]
x (h)
[h]

Wygłosy[edytuj | edytuj kod]

Rdzenne Wygłosowe Środkowe
Ø i u y
a Ø a
[ɑ]
ia
[iɑ]
ua
[uɑ]
i ai
[aɪ]
uai
[uaɪ]
u ao
[aʊ]
iao
[iaʊ]
n an
[an]
ian
[iɛn]
uan
[uan]
yan
(uan)
[yan]
ŋ ang
[ɑŋ]
iang
[iɑŋ]
uang
[uɑŋ]
ə Ø e/o1
[ɤ]
ie
[iɛ]
uo
[uɔ]
ye/yo1
(üe/ue)
[yɛ]
i ei
[eɪ]
ui
[ueɪ]
u ou
[ɤʊ]
iu/iou2
[iɤʊ]
n en
[ən]
in
[in]
un
[uən]
yn
(un)
[yn]
ŋ eng
[ɤŋ]
ing
[iɤŋ]
ung3
[ʊŋ]
yng
(iong)
[yʊŋ]
ɻ r
(er)
[əɻ]
Ø -4
(i)
[ɨ]
i
[i]
u
[u]
y
(ü/u)
[y]

Przypisy

  1. Sin Wenz 新文字 (ang.). pinyin.info. [dostęp 2011-01-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Norman, J., Chinese, Cambridge University Press, (Cambridge), 1988.
  • Milsky, C., "New Developments in Language Reform", The China Quarterly, No.53, (str. 98-133.
  • Hsia, T., China’s Language Reforms, Far Eastern Publications, Yale University, (New Haven), 1956.
  • Chen, P., "Phonetization of Chinese", pp. 164-190 in Chen, P., Modern Chinese: History and Sociolinguistics, Cambridge University Press, (Cambridge), 1999.
  • Chao, Y.R., A Grammar of Spoken Chinese, University of California Press, (Berkeley), 1968.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]