Liburna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Liburna na płycie, która ukazuje bitwę morską między flotą Liburnii i Picenum - VI/V w. p.n.e.
Szczątki dna kadłuba liburny, przechowywane w Muzeum Archeologicznym w Zadarze (Chorwacja).
Liburna - model rekonstrukcji w witrynie Muzeum Archeologicznego w Zadarze (Chorwacja).

Liburna albo liburnica (łac. navis Liburnae, stgr. λιβυρνίς lub λιβυρνόν) – rodzaj lekkiego rzymskiego okrętu, z dwoma rzędami wioseł i o małej wyporności. Jego kształt był długi i wąski, zaostrzony na obu końcach. Pierwowzorem[1] były okręty Liburnian, plemienia iliryjskiego z wybrzeża dalmatyńskiego, trudniącego się piractwem. Wprowadzone do floty rzymskiej w I w. p.n.e., po raz pierwszy użyte w bitwie pod Akcjum.

Liburny nie miały pokładu, a tylko wąski pomost łączący dziób z rufą. Charakterystyczna była mała kabina z tyłu okrętu, chroniąca sternika i oficerów przed lżejszymi pociskami. Załoga składała się z 50-80 wioślarzy i 30-50 żołnierzy piechoty morskiej, w zależności od wielkości okrętu.

Ze względu na małe wymiary i dużą manewrowość liburny stosowano głównie jako jednostki zwiadowcze, choć źródła informują też o ich udziale w bitwach wielkich flot. Były używane w całym imperium rzymskim, nie tylko na morzu, ale też na przykład na Nilu, Renie i Dunaju.

Według źródeł historycznych, gdzie terminologia jest niejednolita, liburnami nazywano każdy rzymski okręt, od biremy do galer z sześcioma rzędami wioseł. Za czasów Augusta nawet sześciorzędowe liburny były uważane za niewielkie i szybkie w porównaniu z nieporęcznymi statkami Antoniusza, używanymi pod Akcjum. Według Pliniusza miały ostry dziób, aby stawiać możliwie najmniejszy opór wodzie.

Przypisy

  1. Praca zbiorowa: Oxford - Wielka Historia Świata. Cywilizacje Europy. Indoeuropejczycy - Celtowie. T. 12. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 168. ISBN 83-7425-367-3.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • John Peddie: The Roman War Machine. Alan Sutton Publ. Ltd, 1994. ISBN 0-7509-0673-1.
  • Historia świata śródziemnomorskiego, pr. zb. pod red. Jeana Carpentiera. Wrocław [etc.]: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo, 2003. ISBN 83-04-04647-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]