Mnożnik kreacji pieniądza

Mnożnik kreacji pieniądza - wartość w makroekonomii pokazująca o ile zmieni się podaż pieniądza wraz ze zmianą bazy monetarnej.

Mnożnik kreacji pieniądza nie jest wielkością stałą, jego wartość zależy od współczynnika rezerw banków komercyjnych i od preferencji ludności co do form pieniądza. Mnożnik jest tym większy, im niższa jest planowana stopa rezerw gotówkowych banków oraz im niższy jest stosunek gotówki w obiegu do depozytów płatnych na żądanie. Czynniki te zmieniają mnożnik, a w ten sposób również podaż pieniądza towarzyszącą danej bazie monetarnej. Zmienność mnożnika może pociągać za sobą nieprzewidziane wahania podaży pieniądza, szczególnie w krótkich okresach.

• Prosty mnożnik kreacji pieniądza:

$Mnoznik\ kreacji\ pieniadza=\frac{1}{re}$

Z wzoru tego wynika, że:
$M=\frac{1}{re}*H$
Gdzie:
re - stopa rezerw obowiązkowych;
M - podaż pieniądza;
H - baza monetarna, czyli, że każdej zmianie bazy monetarnej o ΔH towarzyszy zmiana podaży pieniądza równa iloczynowi mnożnika i tej zmiany.

Mnożnik złożony - w przeciwieństwie do prostego mnożnika, w którym głównym założeniem był brak pieniędzy poza obiegiem bankowym, oraz istnienie jedynie rezerw obowiązkowych, mnożnik złożony dopuszcza obie możliwości:

$\frac{Cu+D}{Cu+Re}=\frac{\frac{Cu}{D}+\frac{D}{D}}{\frac{Cu}{D}+\frac{Re}{D}}=\frac{cu+1}{cu+re}$
Gdzie:
Cu - gotówka w obiegu,
Re - faktyczny (nominalny) poziom rezerw;
cu - stosunek gotówki do depozytów,
re - stopa rezerw obowiązkowych),
D - wartość depozytów.

Zobacz też

• kreacja pieniądza

Bibliografia

• Polityka Gospodarcza - pod red. Bolesława Winiarskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999