Mudejarowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Mudejarowie, zwani także Mudeharami – ludność muzułmańska na półwyspie Iberyjskim, która w wyniku rekonkwisty dostała się pod panowanie państw chrześcijańskich (XI–XV w.). Mudejar pochodzi od słowa arabskiego مدجن [mudadżdżan], co oznacza "dom" lub "udomowione".

Po zdominowaniu islamskich krajów przez Aragonię, Kastylię i Portugalię, państwa te zajęły większość dawnego Al Andalus. Jedynym muzułmańskim krajem była rządzona przez Nasrydów Grenada. Wielu muzułmanów, po podboju ich emiratów przez chrześcijan udawało się na emigrację, głównie do Grenady i Afryki Północnej, część przyjęła chrześcijaństwo (zob. Moryskowie) lecz byli też i tacy którzy nie migrowali i pozostawali przy islamie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W XV wieku liczebność tej grupy wynosiła około 600 000 ludzi a najwięcej ich mieszkało w Murcji (królestwo Kastylii), Aragonie i w Walencji, gdzie stanowili większość mieszkańców. Zdecydowana większość Mudejarów była rolnikami, ale nie brakowało wśród nich wysoko wykwalifikowanych rzemieślników i rzeźbiarzy, co zaowocowało rozkwitem stylu architektonicznego zwanego, od twórców, Mudejar. Oprócz tego popularnymi zawodami było kowalstwo, mulnictwo i kupiectwo.

Mudejarowie spotykali się z naciskiem religijnym zarówno ze strony chrześcijan, jak i swoich współwyznawców z islamskich krajów. Ci ostatni uważali że płacenia podatków niewiernym jest łamaniem prawa koranicznego i nawoływali do migracji. Kościół katolicki z kolei uważał iż działalność Mudejarów ma negatywny wpływ na ich chrześcijańskich sąsiadów i powinni zostać bezzwłocznie wydaleni. W 1502 roku zniesiono nietykalność gwarantowaną przez akt kapitulacyjny i od tamtej pory Mudejarowie poddawani byli czasami próbom przymusowego nawrócenia na chrześcijaństwo, które jednak długo przejawiały się tylko w nakazie uczestnictwa w wystąpieniach kaznodziejów. Kościół generalnie sprzeciwiał się przymusowym chrztom. Społeczeństwo często odnosiło się do nich nie ufnie, co podyktowane było także faktem iż obydwie grupy żyły w zasadzie oddzielnie- kontakty były bowiem prawnie zakazane. Przepis ten był jednak często łamany, na przykład w przypadku lekarzy, których Mudejarowie mieli świetnych i chrześcijanie często korzystali z ich usług. Tak naprawdę jedynie koronie zależało na pozostaniu Mudejarów w granicach królestw chrześcijańskich gdyż płacili oni podatki.

Sytuacja Mudejarów, aż do początków XVII wieku nie była jednak zła, podlegali oni bezpośrednio władcom hiszpańskim i znajdowali się pod ich opieką. Ich sprawami zajmował się specjalny urzędnik królewski, który zazwyczaj sam był muzułmaninem. Społeczności islamskie posiadały przywilej rządzenia się własnymi prawami a na ich czele stali sędziowie kadi. Oczywiście islam był ograniczany w stosunku do panującego katolicyzmu, na przykład poprzez zakaz budowy nowych meczetów i zakaz nawoływania do modlitwy. Prawda jest jednak taka że przepisy te bardzo często łamano a władze przymykały na to oko. Muzułmanie mieli też prawo do pielgrzymki do Mekki, wymagało to jednak specjalnego zezwolenia, którego uzyskanie nie było trudne.

Sytuacja ta uległa zmianie wraz z początkiem XVI wieku, kiedy to postawiono Mudejarów przed wyborem- nawrócenie na chrześcijaństwo lub wygnanie. Ci którzy chcieli pozostać przy islamie musieli udać się do krajów muzułmańskich. Ciekawostką jest fakt iż wielu migrantów z półwyspu Iberyjskiego zostało potem piratami atakującymi śródziemnomorskie posiadłości hiszpańskie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]