Nibynóżki

Nibynóżki (pseudopodia) – specjalne wypustki plazmatyczne o zmiennym kształcie, powstające w wyniku nacisku cytoplazmy na otaczającą ją błonę komórkową. Występują u niektórych pierwotniaków, np. korzenionóżek, a także w niektórych komórkach eukariotycznych, np. leukocytach i monocytach, pełniąc funkcję organelli ruchu oraz służąc do zdobywania pokarmu na drodze fagocytozy.

Funkcje

Pseudopodia spełniają zasadniczo dwie funkcje:

• lokomocyjną – umożliwiają poruszanie się pierwotniaka w określonym kierunku przez wydłużanie i zmiany w położeniu,
• pokarmową – pomagają w odżywianiu się organizmu na drodze fagocytozy poprzez otoczenie napotkanego pożywienia i wciągniecie go do wnętrza komórki.

Podział

Ze względu na kształt, wyróżnia się cztery typy pseudopodiów:

• lobopodia – płatowate i szerokie; występują np. u amoebozoa,
• filopodia – cienkie i nitkowate; występują np. u promienic,
• retikulopodia – siateczkowate; wypustki mogą tworzyć między sobą poprzeczne połączenia tworząc rodzaj siateczki; występują np. u otwornic,
• aksopodia – cienkie i nitkowate, czyli podobne do filopodiów, ale dodatkowo wzmocnione kompleksem mikrotubuli; występują u słonecznic.

Zobacz też

• rzęska
• wić