Otwornice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
otwornice
na górze, od lewej: Ammonia beccarii, Elphidium excavatum clavatum; na dole, od lewej: Eggerella advena, Buccella frigida
Systematyka
Domena jądrowce
Królestwo protisty
Podkrólestwo Protozoa
Typ Sarcomastigophora
Podtyp Sarcodina
Nadklasa Rhizopoda
Klasa Granuloreticulosa (Foraminifera, d'Orbigny, 1826)

Otwornice (Foraminifera) – grupa organizmów należących do królestwa Protista.

Systematyka – Europejski rejestr gatunków morskich : [1]

Posiadają pancerzyki zbudowane z węglanu wapnia (CaCO3), lub ze zlepionych ziarenek piasku (otwornice aglutynujące). Pod względem trybu życia wyróżnia się otwornice planktoniczne oraz bentoniczne. Najstarsze otwornice pochodzą z kambru (era paleozoiczna). W pancerzykach znajdują się małe otworki (apertura), przez które otwornice mogą wypuszczać nibynóżki – retikulopodia. Otwornice mają duże znaczenie w oznaczaniu wieku skał, oraz warunków ich powstawania, zwłaszcza w przypadkach, kiedy jest dostępna mała ilość materiału skalnego (np. w rdzeniach wiertniczych).

Opisano około 4 000 żyjących oraz wiele wymarłych gatunków organizmów zaliczanych do gromady Foraminifera. Występują we wszystkich środowiskach morskich od biegunów po równik.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

  • organizmy jednokomórkowe
  • skorupka jedno- lub wielokomorowa
  • komory łączą się ze sobą poprzez wewnętrzne otwory – foramen
  • skorupka posiada co najmniej jedną aperturę (ujście)
  • do miękkiej części ciała zaliczamy reticulopodia (wyrostki cytoplazmatyczne = nibynóżki) odpowiadające za:

Typy skorupek[edytuj | edytuj kod]

  • organiczne – kompleks protein i mukopolisacharydów wydzielany przez komórkę
  • aglutynowane – materiał zebrany ze środowiska: ziarna piasku, okrzemki, igły gąbek; wbudowany w warstwę mukopolisacharydową
  • wapienne
    • porcelanowe
    • szkliste
    • mikrogranulowane (perforowane)
  • krzemionkowe - zbudowanie z bezpostaciowego opalu lub chalcedonu

Biologia[edytuj | edytuj kod]

Quinqueloculina

w zależności od gatunku mogą być:

Cykl życiowy[edytuj | edytuj kod]

Spośród opisanych gatunków, cykl życiowy poznany został u zaledwie około 20 gatunków. Występuje tu wielka różnorodność pod względem sposobu reprodukcji, jakkolwiek regularne następowanie po sobie pokoleń rozmnażających się w sposób płciowy i bezpłciowy jest cechą charakterystyczną otwornic. Osobniki pokolenia płciowego nazywane są osobnikami megalosferycznymi, ponieważ mają dużą komorę zarodkową (prolokulus), a osobniki pokolenia bezpłciowego – osobnikami mikrosferycznymi (mają małą komorę zarodkową).

Badania[edytuj | edytuj kod]

Skorupki otwornic planktonowych jako skamieniałe pozostałości wykorzystywane są przez geologów jako paleoekologiczne i biostratygraficzne indykatory, a pozostałości skorupek otwornic bentosowych często wykorzystywane były w poszukiwaniu złóż ropy naftowej.

Skorupki wykorzystywane są również jako piasek do usypywania dróg komunikacyjnych – wyspa Bali. Większość światowych zasobów kredy, wapieni i marmurów składa się między innymi z ich skorupek. Również większość kamieni użytych do budowy piramid egipskich pochodzi od skamieniałości otwornicowych.

Zanim zostaną pogrzebane w dnie, skorupki otwornic mogą służyć również jako domki lub miejsce składania jaj dla wielu drobnych organizmów tkankowych, takich jak: wieloszczety, nicienie, widłonogi, równonogi (Isopoda) i inne.

Masowe wymieranie większości gatunków otwornic na pograniczu kredy i trzeciorzędu było jedną z przesłanek poszukiwania przyczyn wymierania kredowego.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons
Wikispecies-logo.svg