Niszczyciele typu I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Niszczyciele typu I
HMS Intrepid.jpg
HMS "Intrepid"
Opis typu
Użytkownicy  Royal Navy
 Türk Deniz Kuvvetleri[1]
Wejście do służby 1936–1939
Zbudowane okręty 13
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność standardowa: 1370 ton
pełna: 1391 ton
Długość 101 m
Szerokość 11 m
Zanurzenie 4,2 m
Napęd 3 kotły Admiralicji, turbiny parowe Parsonsa o łacznej mocy 34 000 SHP
2 śruby
Prędkość 35,6 węzłów
Zasięg 5530 Mm przy 15 w.
Załoga 145
Uzbrojenie 4 działa kal. 120 mm
8 wkm plot. Vickers kal. 12,7 mm
10 wyrzutni torped kal. 533 mm
60 min
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Niszczyciele typu I to dziewięć okrętów Royal Navy zamówionych w ramach programu rozbudowy floty z roku 1935, których budowę rozpoczęto w 1936, a ukończono w latach 1937-1938. Cztery okręty tego typu zamówiła Turecka Marynarka Wojenna, z czego dwa zostały, po wybuchu II wojny światowej, zakupione przez Royal Navy, zwiększając liczbę okrętów tego typu do 11, aczkolwiek trzy z nich utracono nim HMS Inconstant i HMS Ithuriel weszły do służby. Brały udział w działania podczas wojny, podczas której sześć z nich stracono, a siódmy został skreślony z ewidencji na skutek wad konstrukcyjnych.

Projektowanie[edytuj | edytuj kod]

Okręty typu I był projektowym powtórzeniem niszczycieli typu H, z tą różnicą, że miały dziesięć rur wyrzutni torped (2 x 5) zamiast ośmiu. Zastosowano na nich również nowy pomost, z wyjątkiem okrętu flagowego flotylli HMS Inglefield[2]), który z kolei miał większy, potrójny maszt, podczas gdy pozostałe okęty tego typu miały maszty pojedyncze. Dodatkowe obciążenie wyrzutniami torped i min przy tym samym kadłubie jak w niszczycielach typu H powodowało widoczne utraty stabilności, szczególnie gdy zapasy paliwa zaczynały się wyczerpywać[1][2].

Wszystkie okręty tego typu miały być stawiaczami min, a jednocześnie, wyposażone w bomby głębinowe i Asdic, okrętami do zwalczania okrętów podwodnych.

Tureckie okręty typu I były zbudowane podobnie, ale miały tylko dwa 4-rurowe aparaty torpedowe.

Modyfikacje wojenne[edytuj | edytuj kod]

Modyfikacje wczesnego okresu wojny (przypuszczalnie nie wprowadzone na pierwszych utraconych okrętach[1]) polegały na wymianie tylnego aparatu torpedowego na pojedyncze działo przeciwlotnicze 76 mm, likwidacji tylnego komina i głównego masztu, celem poprawienia pola rażenia własnej artylerii, a także na dodaniu par działek przeciwlotniczych QF 20 mm Oerlikon (które zastąpiły nieefektywne sprzężone karabiny maszynowe Vickers 12,7 mm) na skrzydłach pomostu. Ze środkowego aparatu torpedowego usunięto – dla zmniejszenia ciężaru – jedną rurę. Icarus stracił działo 'Y', zyskując więcej miejsca dla bomb głębinowych (po modyfikacji: 110) i ich wyrzutni.

Okręty, które przetrwały pierwsze lata wojny, otrzymały trzecią parę Oerlikonów, montowaną równolegle z reflektorem, a działo 76 mm usunięto dla zwiększenia magazynu bomb głębinowych. Na niektórych okrętach zdemontowano działo 'A', zastępując je miotaczami Hedgehog wystrzeliwującymi swe rakietowe bomby głębinowe przed dziób jednostki, choć nie była to zmiana[2] na cały czas trwania wojny. Ilex, Intrepid, Impulsive i Isis straciły działo 'B', w którego miejsce zamontowano dwa działa 57 mm do zwalczania niemieckich schnellbootów.

Inglefield w okresie późniejszym otrzymał z powrotem swój aparat torpedowy, ale już jako 4-rurowy. W miejsce działa 'X' dodano działo przeciwlotnicze 100 mm, a liczbę Oerlikonów zwiększono do sześciu. Na niektórych okrętach, na przednim maszcie, montowano radar typu 291[1], jak również urządzenie "Huff-Duff" do namierzania fal krótkich które umożliwiało wykrywanie i lokalizację niemieckich okrętów podwodnych[1].

Eks-tureckie niszczyciele były modyfikowane równolegle z siostrzanymi jednostkami typu I. Na przykład Inconstant otrzymał radar typu 270, pracujące na centymetrowych długościach fal urządzenie do namierzania celów, w miejsce dalmierza na pomoście[1], a także sześć Oerlikonów.

Okręty[edytuj | edytuj kod]

Numer
burtowy
Okręt Stocznia Położenie stępki Wodowanie W służbie od los
D03 HMS Icarus * John Brown & Company, Clydebank 9 marca 1936 26 listopada 1936 3 maja 1937 Złomowany 29 października 1946
D61 HMS Ilex John Brown 9 marca 1936 28 stycznia 1937 7 lipca 1937 Złomowany na Sycylii w 1948
D44 HMS Imogen Hawthorn Leslie & Company, Hebburn 18 stycznia 1936 30 października 1936 2 czerwca 1937 Zatonął po zderzeniu z krążownikiem Glasgow 16 lipca 1940
D09 HMS Imperial Hawthorn Leslie 29 stycznia 1936 11 grudnia 1936 30 czerwca 1937 Ciężko uszkodzony 29 maja 1941 w bitwie o Kretę, zatopiony przez HMS Hotspur
D11 HMS Impulsive * J. Samuel White, Cowes 9 marca 1936 1 marca 1937 29 stycznia 1938 Złomowany 22 stycznia 1946
D02 HMS Inglefield Cammell Laird & Company, Birkenhead 29 kwietnia 1936 15 października 1936 25 czerwca 1937 zatopiony przez bombę kierowaną Fritz X pod Anzio, 25 lutego 1944
D10 HMS Intrepid * John I. Thornycroft & Company, Woolston 6 stycznia 1936 17 grudnia 1936 29 lipca 1937 Zatopiony przez Ju 88 w pobliżu Leros 26 września 1943
D87 HMS Isis Yarrow & Company, Scotstoun 5 lutego 1936 12 grudnia 1936 2 czerwca 1937 Storpedowany przez "żywą torpedę" typu Neger u plaż Normandii, 20 lipca 1944
D16 HMS Ivanhoe * Yarrow 12 lutego 1936 11 lutego 1937 24 sierpnia 1937 Wszedł na minę i zatonął w pobliżu Texel 1 września 1940

(* używany jako stawiacz min

Okręty Tureckie[edytuj | edytuj kod]

Turecka Marynarka Wojenna zamówiła w roku 1938 cztery niszczyciele tego typu. Gdy wybuchła wojna dwa z nich przejęła Royal Navy, ale dwa zostały przekazane Turcji w roku 1942, jako Sultanhisar i Demirhisar.

Numer
burtowy
Okręt Stocznia Położenie stępki Wodowanie W służbie od los
H49 HMS Inconstant
(
ex- Muavenet)
Vickers-Armstrong, Barrow-in-Furness 24 maja 1939 24 lutego 1941 24 stycznia 1942 Zamówiony 14 listopada 1941, przekazany Turcji 9 marca 1946, złomowany w 1960
H05 HMS Ithuriel
(ex- Gayret)
Vickers Armstrongs 24 maja 1939 15 grudnia 1940 3 marca 1942 Zbombardowany pod Bône 28 listopada 1942 i osadzony na mieliźnie. Złomowany 25 sierpnia 1945
- Sultanhisar William Denny & Brothers, Dumbarton 1939 1941 1942 Przekazany Turcji w 1942, skreślony z ewidencji w 1960
- Demirhisar Denny 1939 1941 1942 Przekazany Turcji w 1942, skreślony z ewidencji w 1960

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Destroyers of World War Two, M. J. Whitley, 1988, Cassell Publishing ISBN 1-85409-521-8, ss.111-112
  2. 2,0 2,1 2,2 British and Empire Warships of the Second World War, H. T. Lenton, Greenhill Books, ISBN 1-85367-277-7

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • John English: Amazon to Ivanhoe: British Standard Destroyers of the 1930s. Kendal, England: World Ship Society, 1993. ISBN 0-905617-64-9.
  • M. J. Whitley: Destroyers of World War 2: An International Encyclopedia. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press, 1988. ISBN 0-87021-326-1.