Obserwatorium nad Łomnickim Stawem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Obserwatorium nad Łomnickim Stawem
Obserwatorium nad Łomnickim Stawem
Państwo  Słowacja
Miejscowość Wysokie Tatry
Rozpoczęcie budowy 1940
Ukończenie budowy 1943
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Obserwatorium nad Łomnickim Stawem
Obserwatorium nad Łomnickim Stawem
Ziemia 49°11′21,77″N 20°14′01,75″E/49,189381 20,233819Na mapach: 49°11′21,77″N 20°14′01,75″E/49,189381 20,233819
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Obserwatorium nad Łomnickim Stawem (słow. Astronomické observatórium na Skalnatom Plese[1], observatórium Skalnaté pleso) – obserwatorium astronomiczne znajdujące się nad Łomnickim Stawem, na wysokości 1786 m n.p.m.[2]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budynek został wybudowany w latach 1940–1943. Pomysłodawcą i pierwszym kierownikiem (1943–50) był czeski astronom i klimatolog Antonín Bečvář[3]. Na jesieni 1943 r. obserwatorium mogło rozpocząć działalność. W 1950 r. powstała dodatkowa placówka w Tatrzańskiej Łomnicy, w 1960 r. zaś obserwatorium meteorologiczne na Łomnicy poszerzono o część astronomiczną. Od 1953 r. placówka nad Łomnickim Stawem jest pod opieką Słowackiej Akademii Nauk. Kierowali nią m.in. Vladimír Guth (1950–56), Záviš Bochníček (1956–58), Ľudmila Pajdušáková-Mrkosová (1958–79) i Július Sýkora (po 1979)[1]. Pracował tu także w latach 1945–50 czeski astronom Antonín Mrkos[3]. W budynku obserwatorium znajduje się stacja meteorologiczna należąca do Instytutu Geofizycznego w Bratysławie[2].

Początkowe wyposażenie obserwatorium stanowiły:

  • 0,6 m reflektor (f=3,29) Zeiss
  • dwa małe reflektory ~0,2 m
  • kilka lornetek Somet-binar 25x100[2].

W 1961 r. został zakupiony 30-centymetrowy astrograf Carl Zeiss. Używany był do obserwacji małych planet i komet oraz wyznaczania ich dokładnych pozycji. W 2001 r. astrograf został zastąpiony przez 61-centymetrowy reflektor, który został wyposażony w aparat CCD – używany jest najczęściej do fotometrii asteroid. W 1977 r. obserwatorium wyposażono w teleskop o średnicy lustra głównego 0,6 m, wyposażony w fotometr fotoelektryczny i używany do fotometrii różnego typu gwiazd zmiennych[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Astronomical Institute. Slovak Academy of Sciences (ang.). [dostęp 2012-03-20].
  3. 3,0 3,1 Józef Nyka: Tatry słowackie. Przewodnik. Wyd. VI. Latchorzew: Trawers, 2008. ISBN 978-83-60078-05-1.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]