Okolnica (wieś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Okolnica - schemat

Okolnica zwana też niekiedy okólnicą[1] – rodzaj wsi, w której zagrody są ustawione zwarcie w krąg lub podkowę wokół środkowego placu (majdanu). Okolnice były zakładane najczęściej na wykarczowanych polanach leśnych[1]. Do wsi prowadziła jedna, czasami dwie, drogi. Pierwotnie majdan był zamykany i służył do gromadzenia spędzanych na noc zwierząt gospodarskich, zapewniając im ochronę przed drapieżnikami[1]. Ustawione ciasno w kręgu zabudowania ułatwiały także mieszkańcom obronę przed atakującymi nieprzyjaciółmi[1].

W okresie późniejszym, na majdanie często budowany był kościół lub zakładany staw. Typowy dla okolnicy jest niwowy lub blokowy układ pól. Ze względu na rodzinny charakter tych wczesnośredniowiecznych wsi nie trzeba było wprowadzać podziału ziemi. Typ słowiański wsi, popularny niegdyś na Pomorzu i w Czechach.

Okolnica (podobnie jak ulicówka i rzędówka) należy do form zabudowy planowej - to jest realizowanej zgodnie z wcześniej przyjętą koncepcją i opracowanym planem[1].

Do obecnych czasów zachowało się w Polsce niewiele wsi z czytelną formą okolnicy. Jedną z nich jest Rekowo koło Szczecina.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Mirosław Przyłęcki: Zabytki architektury, zespoły urbanistyczne oraz założenia parkowo-ogrodowe - podstawowe wiadomości, Zarząd Główny PTTK, Warszawa 1985