Opactwo w Whitby

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Opactwo w Whitby
Whitby Abbey
Ruiny klasztoru w Whitby
Ruiny klasztoru w Whitby
Państwo  Wielka Brytania
Miejscowość Whitby w hrabstwie Yorkshire
Kościół początkowo iroszkocki a później rzymskokatolicki
Rodzaj klasztoru męsko-żeński
Właściciel Benedyktyni
Fundator Oswiu z Nortumbrii
Data budowy 657
Data zamknięcia 1538
Położenie na mapie North Yorkshire
Mapa lokalizacyjna North Yorkshire
Opactwo w Whitby
Opactwo w Whitby
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
Opactwo w Whitby
Opactwo w Whitby
Ziemia 54°29′18″N 0°36′27″W/54,488300 -0,607440Na mapach: 54°29′18″N 0°36′27″W/54,488300 -0,607440
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Opactwo w Whitby - ruiny opactwa benedyktyńskiego, położone na malowniczych klifach w miejscowości Whitby, w hrabstwie Yorkshire.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Streaneshalch[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy klasztor w tym miejscu pod nazwą Streaneshalch (ang. Bay of Light]][1]) założył władca anglosaskiej Nortumbrii Oswiu na prośbę swojej krewniaczki św. Hildy, która została jego pierwszą opatką[2][3][4][5]. Był to klasztor podwójny, przeznaczony zarówno dla mnichów jak i mniszek[5].

W 664 roku król Oswiu zwołał w opactwie słynny synod[2], którego ustalenia doprowadziły do uznania obrządku łacińskiego za jedyny obowiązujący i w konsekwencji do likwidacji kościoła iroszkockiego[3][5].

Streoneshalh został spustoszony między 867 a 870 rokiem podczas duńskich najazdów pod wodzą Ingwara i Ubby[4]. Pozostawał pusty przez ponad dwa stulecia[2].

Whitby Abbey[edytuj | edytuj kod]

Ruiny średniowiecznego opactwa zostały w II połowie XI wieku przekazane przez Williama de Percy mnichowi Reinfridowi[2], dawnemu żołnierzowi Wilhelma Zdobywcy, który reaktywował tu klasztor w regule św. Benedykta[4]. Wilhelm Zdobywca zdecydował się zatwierdzić dla nowopowstałego zgromadzenia kartę przywilejów. Przywileje te zostały potwierdzone i rozszerzone przez króla Henryka I, który również podniósł klasztor do rangi opactwa.

Opactwo rozwijało się i rozbudowywało aż do 1540 roku, kiedy decyzją Henryka VIII zostało rozwiązane, wraz z wieloma innymi klasztorami[3][4]. Opuszczone budynki stopniowo popadały w ruinę. Większość ścian stała do 1763 roku, kiedy to zawaliła się cała zachodnia strona klasztoru, co znacznie osłabiło całą konstrukcję i uczyniło ją bardzo podatną na niszczycielskie warunki pogodowe i działanie wiatru[3]. W 1830 roku runęła główna wieża, a w 1839 chór[3].

W 1914 Whitby Abbey zostało ostrzelene przez dwa niemieckie krążowniki Von der Tann i Derfflinger. Ostrzał znacznie uszkodził osłabioną konstrukcję[5].

Obecnie[edytuj | edytuj kod]

Do dnia dzisiejszego zachowała się jedynie niewielka część ruin kościoła, które stoją na malowniczym klifie o wysokości ok. 200 m[3]. Znajdują się pod opieką English Heritage, agendy rządowej opiekującej się zabytkami[5]. Na terenie opactwa prowadzone były liczne prace archeologiczne, a znalezione zabytki prezentowane są w pobliskim muzeum Cholmley House[4][5].

Pochowani w opactwie Whitby[edytuj | edytuj kod]

W opactwie Whitby pochowani zostali członkowie dynastii panującej w Nortumbrii[5]:

Święci z Whitby[edytuj | edytuj kod]

Wśród mnichów i mniszek mieszkających w Whitby, znajduje się wiele osób czczonych jako święte[2]:

  • św. Hilda - pochodząca z dynastii rządzącej Northumbrią, pierwsza ksieni opactwa;
  • św. Edwin - król Northumbrii;
  • św. Cedmon z Whitby - poeta;
  • św. Bergu - mniszka i dziewica, miała wizję duszy św. Hildy w dniu jej śmierci;
  • św. Trumwin - biskup Abercorn, schronił się w Whitby przed prześladowaniem;
  • św. Elfleda - córka Oswiu, przysłana do klasztoru po jego klęsce w bitwie z Pendą z Mercji
  • św. Bosa - biskup Yorku;
  • św. Wilfrid - biskup Yorku;
  • św. Enfleda - córka św. Edwina i żona św. Oswiu

Przypisy

  1. Sarah Foot. Out&About History Explorer: The rise of English Christianity. „BBC History Magazine”. 8, sierpień 2013. Londyn: Bristol Magazines Ltd.. ISSN 1469-8552. 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 WHITBY ABBEY (ang.). Whitby Abbey. [dostęp 2011-10-10].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Whitby Abbey (ang.). W: Encyklopedia katolicka [on-line]. New Advent. [dostęp 2011-09-30].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Whitby Abbey (ang.). sacres-destinations.com. [dostęp 2011-09-30].
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 The History of Whitby Abbey (ang.). English Heritage. [dostęp 2011-10-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • Wpis do rejestru zabytków Anglii nr 1316347 (ruiny opactwa Whitby)