Perkozy
| Perkozy | |
| Podicipediformes[1] | |
| Fürbringer, 1888 | |
.jpg) Perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | perkozy |
| Rodziny | |
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
 Hasło perkoz w Wikisłowniku |
|
Perkozy – rząd (Podicipediformes) oraz rodzina (Podicipedidae) ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes.
Spis treści |
Występowanie [edytuj]
Rodzina perkozów obejmuje gatunki zamieszkujące stojące wody śródlądowe, rzadziej wolno płynące rzeki (poza sezonem lęgowym niektóre gatunki widuje się na morzu). Występują na całym świecie poza najwyższymi szerokościami geograficznymi. Niektóre gatunki szeroko rozpowszechnione, a inne endemiczne.
Cechy charakterystyczne [edytuj]
Ptaki te charakteryzują się następującymi cechami:
- doskonałe przystosowanie do pływania i nurkowania z dużą szybkością, przyciskają wtedy skrzydła do ciała, a łapy mają wyciągnięte skośnie do góry, to pozwala np. perkozowi dwuczubemu przepłynąć pod wodą 40 m,
- na palcach znajdują się płatkowate rozszerzenia, fałdy odchodzące z każdego palca łączące się tylko u podstawy - odpowiednik błony pławnej,
- pazury wyglądają jak spłaszczone paznokcie,
- nogi przesunięte ku tyłowi, części ruchome to tylko krótkie i spłaszczone skoki wraz z palcami,
- ogon szczątkowy z giętkimi sterówkami,
- długa, wyraźna szyja,
- upierzenie gęste i silnie natłuszczone, dające szczelność przed wodą i izolację termiczną, co wynika z dobrze rozwiniętego gruczołu kuprowego. Na stronie brzusznej upierzenie jest tak gęste, a stosiny i promienie piór tak ułożone, że całość wygląda jak futro.
- pierzenie pod koniec lata całkowite (nie mogą wtedy latać, choć w ogóle rzadko to robią), wczesną wiosną - częściowe,
- skrzydła małe i szerokie(jeden gatunek nielotny),
- brak wyraźnego dymorfizmu płciowego, lecz szata godowa różni się od spoczynkowej,
- pływające gniazda z roślin wodnych, a w nich jaja białe, z czasem brązowe od gnijących roślin. Ptaki przykrywają je czasem roślinami, przez co gniazdo wydaje się opuszczone. Gnijące pokrycie i spód gniazda wydziela też ciepło co stabilizuje temperaturę jaj w czasie nieobecności rodziców.
- pisklęta są zagniazdownikami, choć nie mają dobrze rozwiniętej termoregulacji i dlatego małe pisklęta często są widywane na grzbiecie matki lub ojca schowane wśród ich piór. Rodzice wkładają pożywienie do dziobów swoich piskląt.
Nie wyjaśniono do tej pory, dlaczego w żołądkach perkozów znajduje się kłębki puchu. Nawet dorosłe ptaki podają go do zjedzenia młodym. Możliwe, że mają chronić wrażliwy przewód pokarmowy przed skaleczeniem ośćmi, albo powoduje to opóźnienie przechodzenia treści żołądkowej dalej.
Systematyka [edytuj]
W rzędzie Podicipediformes wyróżnia się tylko jedną rodzinę – Podicipedidae, do której należą następujące rodzaje[3]:
Wykonane ostatnio badania oparte na analizie DNA sugerują że perkozy są blisko spokrewnione z flamingami (Phoenicopteriformes)[4][5][6][7][8][9].
Przypisy
- ↑ Podicipediformes w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Podicipedidae. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2010-11-30]
- ↑ Frank Gill, David Donsker: Order: Podicipediformes (ang.). IOC World Bird List: Version 3.3. [dostęp 2013-02-10].
- ↑ Marcel Van Tuinen, Dave Brian Butvill, John A. W. Kirsch, S. Blair Hedges. Convergence and divergence in the evolution of aquatic birds. „Proceedings Royal Society London”. 268, s. 1345-1350, 2001. doi:10.1098/rspb.2001.1679 (ang.).
- ↑ Alison L. Chubb. New nuclear evidence for the oldest divergence among neognath birds: the phylogenetic utility of ZENK. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 30 (1), s. 140-151, 2004. doi:10.1016/S1055-7903(03)00159-3. PMID 15022765 (ang.).
- ↑ Matthew G. Fain, Peter Houde. Parallel radiations in the primary clades of birds. „Evolution”. 58 (11), s. 2558–2573, 2004 (ang.).
- ↑ Per G. P. Ericson, Cajsa L. Anderson, Tom Britton, Andrzej Elzanowski, Ulf S. Johansson, Mari Källersjö, Jan I. Olhson, Thomas J. Parsons, Dario Zuccon, Gerald Mayr. Diversification of Neoaves: Integration of molecular sequence data and fossils. „Biology Letters”. 2, s. 543-547, 2006. doi:10.1098/rsbl.2006.0523 (ang.).
- ↑ Joseph W. Brown, Joshua S. Rest, Jaime García-Moreno, Michael D. Sorenson, David P. Mindell. Strong mitochondrial DNA support for a Cretaceous origin of modern avian lineages. „BMC Biology”. 6, s. 6, 2008. doi:10.1186/1741-7007-6-6. PMID 18226223 (ang.).
- ↑ Shannon J. Hackett, Rebecca T. Kimball, Sushma Reddy, Rauri C. K. Bowie, Edward L. Braun, Michael J. Braun, Jena L. Chojnowski,2 W. Andrew Cox, Kin-Lan Han, John Harshman, Christopher J. Huddleston, Ben D. Marks, Kathleen J. Miglia, William S. Moore, Frederick H. Sheldon, David W. Steadman, Christopher C. Witt, Tamaki Yuri. A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History. „Science”. 320, s. 1763-1767, 2008 (ang.).
