Pieniądz (powieść)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy powieści. Zobacz też: inne znaczenie tego słowa.
Pieniądz
L'Argent
Autor Émile Zola
Miejsce wydania Francja
Język francuski
Data I wyd. 1891
Typ utworu powieść
poprzednia
Bestia ludzka
następna
Klęska

Pieniądz (fr. L'Argent) – powieść Emila Zoli opublikowana w 1891 r., osiemnasta część cyklu Rougon-Macquartowie, poświęcona dalszym losom Arystydesa Rougona oraz mechanizmom działania paryskiej giełdy.

Treść[edytuj | edytuj kod]

Arystydes Rougon, ongiś bogacz i zdolny spekulant (patrz Zdobycz), poprzez szereg nieprzemyślanych inwestycji traci wszystko. Poszukując sposobu na odzyskanie pozycji i majątku, przypadkowo spotyka młodego idealistę Jerzego Hamelina, którego marzeniem jest chrystianizacja Bliskiego Wschodu poprzez szereg gospodarczych inwestycji na jego terytorium. Widząc w tym projekcie możliwość znakomitego interesu i dodatkowo motywowany przez rywalizację z bratem Eugeniuszem, ministrem, Rougon (posługujący się pseudonimem Saccard) postanawia założyć jednostkę finansową, która zajęłaby się realizacją wymienionych planów. Zakłada Bank Powszechny.

Poprzez szereg półlegalnych działań oraz zainwestowanie w agresywną kampanię prasową bank Saccarda odnosi początkowe sukcesy, inwestują weń ludzie ze wszystkich sfer społecznych, co jest pretekstem do ukazania skutków działania giełdy na życie ludzi: ojca samotnie wychowującego córkę, zubożałej arystokratki, wreszcie Karoliny Hamelin, siostry Jerzego, która zostaje kochanką Saccarda i nadaremnie usiłuje nadać jego życiu bardziej ludzkie wartości poza bogaceniem się. Ostatecznie jednak zbudowany na wątłych podstawach bank, skutkiem kampanii żydowskiego bankiera Gundermanna i jego koterii, bankrutuje. Dzięki pomocy Eugeniusza Saccard unika więzienia. Hamelin i jego siostra wyjeżdżają do Rzymu.

Nawiązania historyczne[edytuj | edytuj kod]

Chociaż ponownie większość bohaterów to postacie fikcyjne, opisani maklerzy i bankierzy mieli swoje historyczne odpowiedniki w ówczesnych uczestnikach gier giełdowych. Ze względu na powiązania finansjery i polityki w Pieniądzu opisany został szereg autentycznych wydarzeń:

Równocześnie autor dopuścił się w utworze antycypacji, czyniąc jedną z przyczyn upadku banku Saccarda kryzys giełdowy, który tak naprawdę nastąpił w latach 80.[1]

Przypisy

  1. G. Robert, Emil Zola. Ogólne zasady i cechy jego twórczości, Warszawa 1968, Państwowy Instytut Wydawniczy, s.107-108