Pierwsza dama

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Pierwsza dama – honorowy tytuł przysługujący kobiecie najbliżej związanej oficjalnie z mężczyzną będącym głową państwa (np. prezydentem), czasami rozszerzany także na osobę towarzyszącą innemu znaczącemu przywódcy, np. będącemu głową prowincji, stanu itp. Natomiast gdy głową państwa jest kobieta, odpowiednikiem pierwszej damy zostaje pierwszy dżentelmen.

Zazwyczaj pierwszą damą jest żona danego polityka. W przypadku gdy mężczyzna jest wdowcem lub kawalerem, funkcję pierwszej damy przejmuje inna bliska osoba, np. córka, bratowa itp.

Funkcja pierwszej damy/pierwszego dżentelmena jest w różny sposób sformalizowana, a ich obowiązki są głównie reprezentacyjne – np. poprzez obejmowanie honorowych patronatów wyraża w imieniu głowy państwa akceptację i moralne wsparcie różnym uroczystościom czy inicjatywom. W przypadku przyjmowania oficjalnych gości, pojęcie pierwszej damy jest rozumiane jako pani domu, która razem z głową państwa występuje jako para gospodarzy, natomiast w czasie składania wizyt głowa państwa wraz z pierwszą damą są parą głównych gości.

Pojęcie pierwszej damy/pierwszego dżentelmena dotyczy osoby towarzyszącej głowie państwa w ustroju republikańskim. Nie dotyczy natomiast głów koronowanych. Wtedy jest mowa np. o królowej, księciu małżonku itp.

Polska[edytuj | edytuj kod]

W chwili obecnej tytuł pierwszej damy Polski przysługuje Annie Komorowskiej, jej poprzedniczka Maria Kaczyńska wraz z mężem zginęła w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem.

W Polsce funkcja pierwszej damy nie wiąże się z żadnymi funkcjami państwowymi, tylko reprezentacyjnymi. Małżonka prezydenta nie ma prawnego obowiązku pokazywać się publicznie, ale w związku z prestiżem męża zazwyczaj to czyni.

Samo pojęcie „pierwsza dama” funkcjonuje w polszczyźnie od niedawna. Dopiero w III Rzeczypospolitej zaczęto tak określać żonę prezydenta. W II Rzeczypospolitej określenie nie funkcjonowało, a w Polsce Ludowej głowa państwa była organem kolektywnym (Rada Państwa).

Niemcy[edytuj | edytuj kod]

Od marca 2012 nietypowa sytuacja ma miejsce w Niemczech, gdzie prezydent federalny Joachim Gauck jest żonaty, lecz w separacji z żoną, a rolę pierwszej damy pełni konkubina prezydenta, Daniela Schadt[1][2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło pierwsza dama w Wikisłowniku
Wikimedia Commons

Przypisy

  1. Hansi Gauck will von Scheidung nichts wissen (niem.). Welt Online, 22 lutego 2012. [dostęp 27 lutego 2012].
  2. Ankunft von Bundespräsident Joachim Gauck und Frau Daniela Schadt in Schloss Bellevue (niem.). www.bundespraesident.de. [dostęp 2012-03-19].