Plaster (pszczelarstwo)
Plaster – zbudowana przez pszczoły robotnice woskowa dwustronna konstrukcja z przylegających do siebie sześciokątnych komórek, wspartych na tylnej ścianie tworzącej środkową warstwę plastra. Komórki dwóch warstw plastra są otworami skierowane w przeciwne strony i ułożone z kilkustopniowym odchyleniem osi od poziomu, tak że ich otwory znajdują się nieco wyżej niż dna. Ścianki są nachylone w stosunku do siebie pod kątem 70°32' co, jak obliczono, zapewnia najmniejsze zużycie budulca.
Plastry służą pszczołom do gromadzenia zapasów pokarmu: miodu i pyłku oraz do wychowu czerwiu. Komórki robotnic mają 5,37 mm średnicy, natomiast trutni 6,91 mm. Jedne i drugie mają dno ograniczone 3 płaszczyznami. Głębokość komórek z czerwiem robotnic wynosi 10–13 mm, plastry trutowe 14–15 mm natomiast plastry z miodem osiągają 50 mm. Komórki królowych powstają na krańcach plastra, a ponieważ są budowane na miarę potrzeb rosnącej królowej, rozszerzają się ku górze. Ich średnica wynosi 9 mm, a głębokość 20–25 mm.
Barwa plastra zmienia się od białej do żółtej przez brązową aż do prawie czarnej, co jest wynikiem procesu ich starzenia się. Po wytopieniu z plastrów uzyskuje się wosk pszczeli.
Nieregularne i stosunkowo małe plastry wykonują również trzmiele. Osy społeczne przygotowują jednowarstwowe plastry wykonane z substancji przypominającej tekturę.
Bibliografia [edytuj]
- Abrikosow G., Becker Z. i inni, Zoologia t. 1 Bezkręgowce, PWRiL Warszawa 1972
- Rajski Aleksander, Zoologia t. 2, PWN, Warszawa 1984, ISBN 83-01-04970-7
