Pneumatyczne działo dynamitowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
"Krążownik dynamitowy" USS "Vesuvius" uzbrojony w działa Zalinskiego

Pneumatyczne działo dynamitowe (Pneumatic Dynamite Gun) – armata pneumatyczna opracowana w 1894 przez amerykańskiego wynalazcę pruskiego pochodzenia, kapitana armii amerykańskiej Edmunda Zalinskiego.

Jednym z problemów postawionych przed wynalazcami pod koniec XIX wieku było opracowanie skutecznego systemu artyleryjskiego do strzelania pociskami zawierającymi ładunek wybuchowy. Niektóre używane wówczas ładunki były bardzo wrażliwe na nagłe przyspieszenie i "szok" wywierany na pociski w momencie wystrzału, co często powodowało przedwczesną detonację pocisków. Kapitan Zalinski zaproponował pneumatyczny system działający na podobnej zasadzie jak wiatrówka.

Pierwsze armaty pneumatyczne pomysłu Zalinskiego zostały zainstalowane w forcie Sandy Hook w New Jersey w 1894, była to trzydziałowa bateria kalibru 15 cali (381 mm). Rok później podobną baterię zainstalowano w Fort Winfield Scott w Kalifornii, a do 1898 podobne baterie zainstalowano w portach Nowego Jorku i San Francisco. Trzy lata później powstały następne instalacje na Fisher Island w Nowym Yorku oraz Hilton Head w Karolinie Południowej.

W 1900 armatami Zalinskiego zainteresowała się United States Navy i potrójna armata pneumatyczna została zainstalowana na USS "Vesuvius". Działa były zainstalowane nieruchomo i aby nimi celować należało obracać cały okręt, w celu zmiany odległości strzału regulowano ciśnienie powietrza. Poważną wadą dział był ich ograniczony zasięg maksymalny, który wynosił zalewie 1,5 mili morskiej (ok. 2,7 km). W czasie wojny amerykańsko-hiszpańskiej USS "Vesuvius" wziął udział w ostrzeliwaniu instalacji naziemnych w Santiago, pierwsza z tych nocnych akcji miała miejsce 13 czerwca 1898. Ostrzał "Wezuwiusza" był zaskoczeniem dla hiszpańskich żołnierzy, jak napisano w Dictionary of American Naval Fighting Ships: "pociski eksplodowały bez ostrzeżenia, bez normalnie im towarzyszącego ryku artylerii"[1].

W pneumatyczne działo Zalinskiego uzbrojony został także opracowany przez niego i Johna Hollanda okręt podwodny Holland IV (znana także jako "Zalinski Boat")[2].

Przypisy

  1. Dynamite Gun Cruiser Vesuvius. Dictionary of American Fighting Ships. [dostęp 2009-01-04].
  2. The Zalinski Boat Holland IV. [dostęp 2009-01-04]. s. 1999.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]