Polarność

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cząsteczka wody jest polarna; jej moment dipolowy wynosi 1,85 D
Cząsteczka CO2 jest apolarna czyli jej moment dipolowy wynosi 0
Polarność

Polarność – właściwość indywiduów chemicznych polegająca na występowaniu w nich elektrycznego momentu dipolowego w wyniku nierównomiernego rozłożenia cząstkowych ładunków elektrycznych w ich objętości.

Większość cząsteczek jest obojętna elektrycznie. Jednak w wielu z nich występują wiązania chemiczne z elektronami mocno przesuniętymi w stronę jednego ze związanych atomów. Powoduje to występowanie w cząsteczce większej gęstości ładunku ujemnego w jednym miejscu i mniejszej w innym, dzięki czemu staje się ona dipolem elektrycznym.

Przykładem takiej cząsteczki jest woda H-O-H (H2O). Elektrony w wiązaniach H-O są silnie przesunięte w stronę atomu tlenu, co powoduje, że na tym atomie zbiera się cząstkowy ładunek ujemny a na atomach wodoru cząstkowy dodatni. Kąt wiązań H-O-H jest to ok. 104°. To powoduje, że od strony atomu tlenu cząsteczka wody jest naładowana ujemnie a od strony atomów wodoru dodatnio.

W przypadku wielu związków chemicznych pomimo tego, że wiązania są spolaryzowane, na skutek symetrii budowy cząsteczka może pozostawać apolarna, np. dwutlenek węgla CO2, tetrachlorek węgla CCl4, benzen C6H6.

Polarne związki mają szereg własności, których nie mają cząsteczki apolarne. Są one np. w stanie solwatować czyli otaczać inne cząsteczki, o ile te inne cząsteczki też wykazują własności polarne, co powoduje, że ciekłe związki polarne są dobrymi rozpuszczalnikami związków jonowych i innych związków polarnych. Cząsteczki polarne mają zwykle wyższe temperatury przejść fazowych (topnienie, krystalizacja, wrzenie itp.) niż analogiczne cząsteczki apolarne o zbliżonej budowie i masie cząsteczkowej. Najczęściej jest to efektem tworzenia przez nie wiązań wodorowych i silnych oddziaływań typu dipol-dipol.

Jako miarę polarności rozpuszczalników wykorzystuje się czasem wartość ich względnej przenikalności elektrycznej[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. M. Sobkowski, J. Stawinski, A. Kraszewski. Stereochemistry of internucleotide bond formation by the H-phosphonate method. 6. Optimization of the reaction conditions towards highest stereoselectivity. „Tetrahedron: Asymmetry”. 19 (21), s. 2508-2518, 2008. doi:10.1016/j.tetasy.2008.11.002.