Sampling (muzyka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy pojęcia muzycznego. Zobacz też: inne znaczenia pojęcia "sampling".

Samplowanie (ang. sampling) – użycie fragmentu wcześniej dokonanego nagrania muzycznego, zwanego samplem jako elementu tworzonego utworu przy użyciu specjalnego instrumentu zwanego samplerem (lub komputera). Sample uzyskuje się w sposób naturalny bądź sztuczny. Najczęściej sample stanowią pojedyncze dźwięki instrumentów naturalnych (np. sample perkusyjne) lub odpowiednio wycięte części innych utworów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy taką technikę zastosowali w latach 40. XX wieku awangardowi twórcy muzyki konkretnej (Pierre Schaeffer). W roku 1956 Bill Buchanan i Dickie Goodman użyli samplingu w nagraniu The Flying Saucer, w którym wykorzystali fragmenty popularnych piosenek. Sampling wykorzystywali w swojej twórczości także The Beatles, Frank Zappa i Pink Floyd. Na szeroką skalę technikę samplowania zaczęli w latach siedemdziesiątych stosować jamajscy didżeje, tworzący reggae i dub (np. Lee "Scratch" Perry). Pierwszym nagraniem dokonanym przy użyciu samplowania, które odniosło sukces i wyznaczyło kierunek rozwoju muzyki hiphopowej, było Rappers Delight zespołu The Sugarhill Gang z końca lat 70. (samplowano w nim utwór zespołu Chic – "Good Times"). Wtedy też pojawiły się pierwsze prawne problemy dotyczące wykorzystywania fragmentów cudzych nagrań, oskarżono np. George'a Harrisona o wykorzystanie fragmentu melodii utworu He's so fine The Chiffons w piosence My sweet Lord. W latach 80. nie było to już przyjmowane jedynie jako plagiat.

Technika[edytuj | edytuj kod]

Sampler Fairlight CMI z lat 70.

W czasach poprzedzających epokę elektroniki cyfrowej samplowania dokonywano za pomocą taśmy filmowej (a właściwie jej optycznej ścieżki dźwiękowej – jednym z najbardziej znanych przykładów jest "Weekend" Waltera Rutmanna z roku 1930), miękkich płyt gramofonowych (wykorzystywana przez wielu kompozytorów w latach 30., m.in. Dariusa Milhauda, Johna Cage'a, a w końcu lat 40. przez Pierre'a Schaeffera i Pierre'a Henry'ego w pionierskich realizacjach muzyki konkretnej), a także taśmy magnetycznej[1]. Pierwsze komercyjne samplery oparte na technice cyfrowej, Fairlight CMI i Synclavier, pojawiły się w latach 70.

Kilka typowych zastosowań samplerów to[1]:

  • imitowanie brzmień różnych instrumentów (np. akustycznych)
  • cyfrowa synteza oparta na próbkowanych brzmieniach oscylatorów
  • uzyskiwanie niekonwencjonalnych efektów, np. zwalniania, cofania, filtrowania
  • tworzenie kombinacji niemożliwych do uzyskania w inny sposób, np. polifoniczne wersje monofonicznych instrumentów, wielowarstwowe barwy łączące próbki pochodzące z różnych źródeł
  • obróbka i odtwarzanie całych fraz (wykorzystanie w roli magnetofonu wielośladowego)
  • budowa systemu modularnego z wykorzystaniem indywidualnych wyjść audio i zewnętrznych procesorów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Dariusz Mazurowski. Próbkuj to sam, czyli sampling kreatywny. „Estrada i Studio”. 62, s. 28-35, listopad 2001 (pol.). [dostęp 2 lipca 2010].