Screwball comedy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Screwball comedy – odmiana komedii romantycznej, powstała w kinie amerykańskim w latach 30. XX wieku[1][2]. Jej nazwa pochodzi od amerykańskiego słowa screwball oznaczającego dziwaczny, zbzikowany, postrzelony czy irracjonalny[1][2].

Akcja screwball comedy opowiadała o romansie, do którego dochodzi w wyniku nieprawdopodobnego splotu okoliczności, dzięki czemu spotkać się mogą mężczyzna i kobieta pochodzący z różnych środowisk i różniący się statusem materialnym, poglądami i sposobem życia. Pierwszym filmem tego typu były Ich noce Franka Capry z 1934 roku[1]. Inne to m.in. Drapieżne maleństwo Howarda Hawksa z 1938, W pogoni za cieniem Woody'ego Van Dyke'a z 1934, Jego złota rybka Jacka Conwaya z 1936[1][2].

Charakterystyczne dla screwball comedies są liczne farsowe gagi, dynamiczne i błyskotliwe dialogi między postaciami (w tym względzie screwball comedies wykorzystywała nowe możliwości, jakie przyniosło kino dźwiękowe[3]), szybka akcja i niezwykłe zbiegi okoliczności[1][2]. Istotnym motywem jest też wątek konfrontacji męsko-damskiej, przy czym zwycięstwo w "walce płci" przypada w screwball comedy zazwyczaj kobiecie[1], szczególnie, że w filmach tych pojawia się nowy typ kobiety – silnej i wyemancypowanej[2]. Komedie tego typu zawierają też wyraźny wątek społeczny, opowiadający na zapotrzebowanie czasów wielkiego kryzysu – ubóstwo jest wartościowane pozytywnie, podczas gdy bogactwo i przywileje społeczne rodzą snobizm i rozkapryszenie oraz oddalają od prawdziwego życia[3].

Screwball comedies przestały być popularne po II wojnie światowej i gatunek stopniowo zamarł. Jednak nawiązania do tego gatunku można odnaleźć również w późniejszych filmach, m.in. Pół żartem, pół serio Billy'ego Wildera z 1959[4].

Podgatunkiem screwball comedy jest comedy of remarriage – komedia opowiadająca o ponownym małżeństwie rozwiedzionej pary[5].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Łukasz A. Plesnar: Hollywood: pod znakiem Wielkiego Kryzysu. W: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska, Rafał Syska: Kino klasyczne. Kraków: Universitas, 2012, s. 100, seria: Historia kina. ISBN 9788324216628.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Screwball comedy. W: Marek Hendrykowski: Słownik terminów filmowych. Poznań: Ars Nowa, 1994, s. 268.
  3. 3,0 3,1 Keith.M Booker: Historical Dictionary of American Cinema. Scarecrow Press, 2011, s. 330. ISBN 0810871920.
  4. Keith.M Booker: Historical Dictionary of American Cinema. Scarecrow Press, 2011, s. 331. ISBN 0810871920.
  5. Łukasz A. Plesnar: Hollywood: pod znakiem Wielkiego Kryzysu. W: Tadeusz Lubelski, Iwona Sowińska, Rafał Syska: Kino klasyczne. Kraków: Universitas, 2012, s. 102, seria: Historia kina. ISBN 9788324216628.