Shūji Terayama

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Shūji Terayama
Data i miejsce urodzenia 10 grudnia 1935
Hirosaki (prefektura Aomori)
Data i miejsce śmierci 4 maja 1983
Szpital Kawakita Sogo w Okręg Suginami w Tokio.
Przyczyna śmierci Marskość wątroby
Miejsce spoczynku Shintakao Reien, Świątynia Kojoji

Hatsuzawamachi, w mieście Hachioji w Tokio

Zawód poeta, dramaturg, pisarz, reżyser, aktor i fotograf
Miejsce zamieszkania Hirosaki → Misawa
Narodowość  Japonia
Edukacja Prefekturalna Szkoła Średnia w Aomori, Bary w Shinjuku
Rodzice Hachira i Hatsu Terayama
Małżeństwo Kyōko Kujō (rozwiedziony)

Shūji Terayama (jap. 寺山修司 Terayama Shūji?, ur. 10 grudnia 1935, zm. 4 maja 1983)japoński awangardowy poeta, dramaturg, pisarz, reżyser, aktor i fotograf. Przez niektórych krytyków uważany za jednego z najbardziej płodnych i kontrowersyjnych artystów z Kraju Kwitnącej Wiśni. Opublikował około dwustu prac literackich, nakręcił szesnaście filmów, zarówno długo-, jak i krótkometrażowych, do dwudziestu pięciu napisał scenariusze.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 10 grudnia 1935 roku w Hirosaki (prefektura Aomori) jako jedyny syn Hachirō i Hatsu Terayamów. Jego ojciec rzekomo zginął pod koniec wojny na Pacyfiku w Indonezji we wrześniu 1945 roku. Gdy miał dziewięć lat, matka przeniosła się na Kiusiu, gdzie pracowała w amerykańskiej bazie, zaś Terayama zamieszkał z krewnymi w Misawie.

Uczęszczał do Prefekturalnej Szkoły Średniej w Aomori (Aomori Kenritsu Aomori Kōtō Gakkō). W 1954 roku dostał się na Uniwersytet Waseda, gdzie krótko studiował język i literaturę japońską, jednakże z powodów zdrowotnych (zespół nerczycowy) niedługo później porzucił studia. Zaczął pracować w barach w Shinjuku, gdzie – jak stwierdził – pobierał dalszą naukę. W licznych esejach pisał, że więcej można nauczyć się dzięki boksowi i wyścigom konnym, aniżeli przez ciężką naukę na uniwersytetach. W późnych latach 60. stał się jedną z głównych postaci antyrządowych zamieszek organizowanych przez studentów i ludzi pracy. Owe wydarzenia przedstawił w swojej książce, sztuce i filmie Rzućmy książki, wyjdźmy na ulice!. Ożenił się z Kyōko Kujō, współzałożycielką Tenjō Sajiki. Mimo rozwodu, współpracowali ze sobą do śmierci Terayamy. Zmarł 4 maja 1983 roku na marskość wątroby.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

W 1967 roku założył trupę teatralną Tenjō Sajiki (Dzieci Niebios), której nazwa stanowi nawiązanie do filmu Marcela Carné Komedianci (Les enfants du paradis) z 1945 roku. Grupa wykonywała sztukę awangardową, nierzadko kontrowersyjną, do ważniejszych jej sztuk zaliczyć można m.in. Niebieskobrodego, Yes i Zbrodnię Fatso Oyamy. Tenjō Sajiki nawiązała współpracę z artystką Tadanori Yokoo, która zaprojektowała wiele plakatów do przedstawień grupy. Współpracowano również z eksperymentalnym kompozytorem J.A. Seazerem i muzykiem ludowym Kanem Mikamim. Terayama eksperymentował również ze „sztukami miejskimi”, będących dziwaczną satyrą na miejskie życie.

Zajmował się także poezją, w wieku osiemnastu lat zajął otrzymał nagrodę Tanka Studies Award, zajmując drugie miejsce w konkursie.

W latach 60. rozpoczął przygodę z kinem. Pierwszym wyreżyserowanym przez niego filmem był Ori (1964), pełen symboli i niezrozumiałych aluzji. Filmowa twórczość Terayamy pełna była surrealizmu, podobnie jak reszta jego prac cechowała się awangardowym i eksperymentalnym stylem. Nie bał się tworzyć filmów skandalicznych, pełnych nagości i seksu. Drugi jego film, Cesarz Ketchup, do dziś budzi kontrowersje ze względu na sceny, które ocierają się o dziecięcą pornografię.

Założył także galerię Universal Generation, która do dziś istnieje w Misawie. Zgromadzono w niej sporą kolekcję sztuk, nowel, poematów, zdjęć i pamiątek po Terayamie.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Reżyseria[edytuj | edytuj kod]

Scenariusz[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]