Stopnie służbowe w polskiej Policji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Stopień policyjny)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Stopnie służbowe w polskiej Policji – tytuły policjantów oznaczające miejsce danego funkcjonariusza w hierarchii policyjnej w Polsce.

Oznaki stopni policyjnych nawiązują do oznak stopni wojskowych i podobnie jak w wojsku nosi się je na mundurze. Stopnie policyjne otrzymuje się dożywotnio (stopień traci się w wypadku utraty obywatelstwa polskiego lub skazaniem prawomocnym wyrokiem sądu na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych lub na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione z niskich pobudek). Policjanci zwolnieni ze służby mogą używać posiadanego stopnia z dodaniem określenia „w stanie spoczynku”[1].

Stopnie Policji Państwowej (1918–1939) i ich wojskowe odpowiedniki[edytuj | edytuj kod]

  • posterunkowy – szeregowy/st. szeregowy
  • st. posterunkowy – kapral/plutonowy
  • przodownik – sierżant
  • st. przodownik – st. sierżant
  • aspirant – chorąży
  • podkomisarz – podporucznik
  • komisarz – porucznik
  • nadkomisarz – kapitan
  • podinspektor – major
  • inspektor – podpułkownik
  • nadinspektor – pułkownik
  • generalny inspektor – generał brygady

Dystynkcje[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stopnia Naramiennik Policji Państwowej (lata 1936-1938) Naramiennik Policji Państwowej (lata 1938-1939)
Posterunkowy PL policja 1936-39 post.svg PL policja 1936-39 post.svg
Starszy posterunkowy PL policja 1936-39 st post.svg PL policja 1936-39 st post.svg
Przodownik PL policja 1936-38 przod.svg PL policja 1938-39 przod.svg
Starszy przodownik PL policja 1936-38 st przod.svg PL policja 1938-39 st przod.svg
Aspirant PL policja 1936-39 asp.svg PL policja 1936-39 asp.svg
Podkomisarz PL policja 1936-39 podkom.svg PL policja 1936-39 podkom.svg
Komisarz PL policja 1936-39 kom.svg PL policja 1936-39 kom.svg
Nadkomisarz PL policja 1936-39 nadkom.svg PL policja 1936-39 nadkom.svg
Podinspektor PL policja 1936-39 podinsp.svg PL policja 1936-39 podinsp.svg
Inspektor PL policja 1936-39 insp.svg PL policja 1936-39 insp.svg
Nadinspektor PL policja 1936-39 nadinsp.svg PL policja 1936-39 nadinsp.svg
Generalny inspektor PL policja 1936-39 gen insp.svg PL policja 1936-39 gen insp.svg
  1. Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1927-1936)
  2. Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1936-1938)
  3. Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1938-1939)

Stopnie obowiązujące w Policji Polskiej Generalnego Gubernatorstwa (1939–1945)[edytuj | edytuj kod]

W nawiasach podano odpowiedniki stopni Wojska Polskiego i policji niemieckiej:

  • Funkcjonariusz (Szeregowy/Unterwachtmeister)
  • Posterunkowy (Kapral/Wachtmeister)
  • St. posterunkowy (Plutonowy/Hauptwachtmeister)
  • Przodownik (Sierżant/Meister)
  • St. przodownik (Starszy sierżant/Obermeister)
  • Podkomisarz (Podporucznik/Leutnant)
  • Komisarz (Porucznik/Oberleutnant)
  • Nadkomisarz (Kapitan/Hauptmann)
  • Podinspektor (Major)
  • Inspektor (Podpułkownik/Oberstleutnant)

Stopnie obowiązujące w Milicji Obywatelskiej (1944–1990)[edytuj | edytuj kod]

Stan na 21 lipca 1954 r.[edytuj | edytuj kod]

Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie dekretu z 20 lipca 1954 r.[2]:

szeregowcy:

  • szeregowiec
  • starszy szeregowiec

podoficerowie:

  • kapral
  • plutonowy
  • sierżant
  • starszy sierżant

oficerowie:

  • chorąży
  • podporucznik
  • porucznik
  • kapitan
  • major
  • podpułkownik
  • pułkownik

generałowie:

  • generał

Stan na 18 lutego 1959 r. i późniejsze zmiany[edytuj | edytuj kod]

Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie ustawy z 31 stycznia 1959 r.[3] oraz zmian wprowadzonych ustawą z 16 grudnia 1972 r.[4] i ustawą z 21 listopada 1974 r.[5]:

szeregowcy:

  • szeregowiec
  • starszy szeregowiec

podoficerowie:

  • kapral
  • starszy kapral[6]
  • plutonowy
  • sierżant
  • starszy sierżant
  • sierżant sztabowy[6]
  • starszy sierżant sztabowy[6]

chorążowie:[7]

  • młodszy chorąży[7]
  • chorąży[7]
  • starszy chorąży[7]

oficerowie:

  • młodsi oficerowie:
    • podporucznik
    • porucznik
    • kapitan
  • starsi oficerowie:
    • major
    • podpułkownik
    • pułkownik
  • generałowie:
    • generał brygady
    • generał dywizji
    • generał broni[7]

Stan na 1 stycznia 1986 r.[edytuj | edytuj kod]

Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie ustawy z 31 lipca 1985 r.[8]:

szeregowi:

  • szeregowy
  • starszy szeregowy

podoficerowie:

  • młodsi podoficerowie:
    • kapral
    • starszy kapral
  • starsi podoficerowie:
    • plutonowy
    • sierżant
    • starszy sierżant
    • sierżant sztabowy
    • starszy sierżant sztabowy

chorążowie:

  • młodsi chorążowie:
    • młodszy chorąży
    • chorąży
  • starsi chorążowie:
    • starszy chorąży
    • chorąży sztabowy
    • starszy chorąży sztabowy

oficerowie:

  • młodsi oficerowie:
    • podporucznik
    • porucznik
    • kapitan
  • starsi oficerowie:
    • major
    • podpułkownik
    • pułkownik

generałowie:

  • generał brygady
  • generał dywizji
  • generał broni

Stopnie obowiązujące w Policji (1990–1995)[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz stopni Policji (lata 1990-1995)

Korpus szeregowych Policji[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stopnia Oznaczenie
posterunkowy Policji
PL policja 1990 post.svg
starszy posterunkowy Policji
PL policja 1990 st post.svg

Korpus podoficerów Policji[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stopnia Oznaczenie
sierżant Policji
PL policja 1990 sierz.svg
starszy sierżant Policji
PL policja 1990 st sierz.svg

Korpus aspirantów Policji[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stopnia Oznaczenie
aspirant Policji
PL policja 1990 asp.svg

Korpus oficerów[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stopnia Oznaczenie
podkomisarz Policji
PL policja 1990 podkom.svg
komisarz Policji
PL policja 1990 kom.svg
nadkomisarz Policji
PL policja 1990 nadkom.svg
podinspektor Policji
PL policja 1990 podinsp.svg
inspektor Policji
PL policja 1990 insp.svg
nadinspektor Policji
PL policja 1990 nadinsp.svg
generalny inspektor Policji
PL policja 1990 gen insp.svg

Dz. U. z 1990 r. Nr 58, poz. 342

W Policji w oddziałach prewencji i pododdziałach antyterrorystycznych używano nazw stopni pochodzących z wojska. Dz. U. z 1991 r. Nr 102, poz. 445

Stopnie obowiązujące w Policji (1995–1997)[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz stopni Policji (lata 1995-1997)

Stopnie obowiązujące w Policji (1997–2001)[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz stopni Policji (lata 1997-2001)

Stopnie służbowe Policji[edytuj | edytuj kod]

W Policji funkcjonariusze noszący określone stopnie wchodzą w skład Korpusów Policji. Stopniami policyjnymi są następujące rangi[9]:

Korpus szeregowych Policji[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stopnia Oznaczenie
posterunkowy Policji
POL policja posterunkowy.svg
starszy posterunkowy Policji
POL policja starszy posterunkowy.svg

Korpus podoficerów Policji[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stopnia Oznaczenie
sierżant Policji
POL policja sierżant.svg
starszy sierżant Policji
POL policja starszy sierżant.svg
sierżant sztabowy Policji
POL policja sierżant sztabowy.svg

Korpus aspirantów Policji[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stopnia Oznaczenie
młodszy aspirant Policji
POL policja młodszy aspirant.svg
aspirant Policji
POL policja aspirant.svg
starszy aspirant Policji
POL policja starszy aspirant.svg
aspirant sztabowy Policji
POL policja aspirant sztabowy.svg

Korpus oficerów młodszych Policji[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stopnia Oznaczenie
podkomisarz Policji
POL policja podkomisarz.svg
komisarz Policji
POL policja komisarz.svg
nadkomisarz Policji
POL policja nadkomisarz.svg

Korpus oficerów starszych Policji[edytuj | edytuj kod]

Nazwa stopnia Oznaczenie
podinspektor Policji
POL policja podinspektor.svg
młodszy inspektor Policji
POL policja młodszy inspektor.svg
inspektor Policji
POL policja inspektor.svg

Korpus Generałów Policji[edytuj | edytuj kod]

nadinspektor Policji
POL policja nadinspektor.svg
generalny inspektor Policji
POL policja generalny inspektor.svg

Mianowanie na stopień[edytuj | edytuj kod]

Na stopnie policyjne w korpusie szeregowych mianuje przełożony: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych[10]. Na stopnie w korpusach podoficerów i aspirantów, a także na stopień komisarza i nadkomisarza, mianuje przełożony: Komendant Główny Policji oraz komendanci wojewódzcy Policji[11]. Na stopień podkomisarza, czyli pierwszy stopień oficerski Policji (z wyłączeniem osób, które przeszły do Policji z innej służby mundurowej, a posiadających stopień służbowy podporucznika lub wyższy np. Służby Więziennej, SZ RP i innych) oraz na stopnie nadinspektora i generalnego inspektora mianuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Na pozostałe stopnie oficerskie (podinspektora, młodszego inspektora, inspektora) mianuje Komendant Główny Policji[12].

Mianowanie na kolejny wyższy stopień następuje stosownie do zajmowanego stanowiska służbowego oraz w zależności od opinii służbowej policjanta. Nadanie tego stopnia nie może jednak nastąpić wcześniej niż po przesłużeniu w dotychczasowym stopniu:

  • posterunkowego – 1 roku,
  • starszego posterunkowego – 1 roku,
  • sierżanta – 2 lat,
  • starszego sierżanta – 2 lat,
  • sierżanta sztabowego – 2 lat,
  • młodszego aspiranta – 3 lat,
  • aspiranta – 3 lat,
  • starszego aspiranta – 2 lat,
  • aspiranta sztabowego – 4 lat,
  • podkomisarza – 3 lat,
  • komisarza – 4 lat,
  • nadkomisarza – 4 lat,
  • podinspektora – 3 lat,
  • młodszego inspektora – 4 lat,
  • inspektora – 4 lat[13]

W szczególnie uzasadnionych przypadkach minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Komendanta Głównego Policji, może mianować każdego policjanta na wyższy stopień[14].

Obniżenie stopnia[edytuj | edytuj kod]

O obniżeniu stopnia decyduje przełożony właściwy do mianowania na ten stopień. O pozbawieniu stopnia oficerskiego decyduje Komendant Główny Policji. O obniżeniu stopnia lub pozbawieniu stopni nadinspektora Policji i generalnego inspektora Policji decyduje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych[15].

Przywrócenie stopnia[edytuj | edytuj kod]

Policjantowi przywraca się stopień w przypadku uchylenia:

  • prawomocnego skazania na karę dodatkową pozbawienia praw publicznych,
  • prawomocnego skazania na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione z niskich pobudek
  • decyzji, na podstawie której nastąpiło pozbawienie stopnia lub
  • kary dyscyplinarnej obniżenia stopnia.

Decyzję o przywróceniu stopnia oficerskiego podejmuje Komendant Główny Policji. W pozostałych przypadkach decyzję o przywróceniu stopnia podejmuje przełożony właściwy do mianowania na ten stopień[16]

Przypisy

  1. Ustawa o Policji, art 53 (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179)
  2. Dz. U. z 1954 r. Nr 34, poz. 143
  3. Dz. U. z 1959 r. Nr 12, poz. 69
  4. Dz. U. z 1972 r. Nr 53, poz. 343
  5. Dz. U. z 1974 r. Nr 44, poz. 264
  6. 6,0 6,1 6,2 Od 1 stycznia 1973 r.
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Od 29 listopada 1974 r.
  8. Dz. U. z 1985 r. Nr 38, poz. 181
  9. Ustawa o Policji, art. 47 ust. 3 (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179)
  10. Ustawa o Policji, art. 48 ust. 1 i art. 32 ust. 1 (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179)
  11. Ustawa o Policji, art. 48 ust. 2 (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179)
  12. Ustawa o Policji, art. 48 ust. 3 (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179)
  13. Ustawa o Policji, art. 52 ust. 1 (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179)
  14. Ustawa o Policji, art. 52 ust. 3 (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179)
  15. Ustawa o Policji, art. 54 (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179)
  16. Ustawa o Policji, art. 55 (Dz. U. z 1990 r. Nr 30, poz. 179)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]