Suwmiarka

Suwmiarka z noniuszem

Suwmiarka z czujnikiem

Suwmiarka elektroniczna (cyfrowa)

Wysokościomierz suwmiarkowy

Suwmiarka modułowa do pomiaru grubości zęba w kole zębatym

Suwmiarka jest jednym z podstawowych warsztatowych narzędzi pomiarowych służącym do szybkiego pomiaru wytwarzanych elementów. Zakresy pomiarowe suwmiarek obejmują przedział od 150 mm (standardowo) do nawet 3000 mm.

Budowa i charakterystyka

Zasadniczymi częściami konstrukcyjnymi suwmiarek są: prowadnica i przesuwny suwak (stąd nazwa suwmiarka), powierzchnie pomiarowe (szczęki, wysuwka głębokościomierza) oraz urządzenie odczytowe. W zależności rodzaju urządzenia odczytowego rozróżnia się:

• suwmiarki analogowe z podziałką kreskową na prowadnicy i noniuszem na suwaku
• suwmiarki czujnikowe z listwą zębatą na prowadnicy i czujnikiem zegarowym
• suwmiarki cyfrowe z naklejonym na prowadnicy liniałem pojemnościowym i elektronicznym wskaźnikiem cyfrowym.

Suwmiarki w zależności od kształtu powierzchni pomiarowych używane są do pomiaru wymiarów zewnętrznych, wewnętrznych i mieszanych (wysokość , głębokość, rozstaw itp.) Produkuje się także suwmiarki: specjalne, np. do kanałków wewnętrznych i zewnętrznych oraz do pomiaru grubości zębów kół zębatych tzw. suwmiarki modułowe.

Suwmiarką z noniuszem można dokonywać pomiarów z rozdzielczością do 0,1 mm (noniusz 9 lub 19 mm), 0,05 mm (noniusz 19 lub 39 mm), 0,02 mm (noniusz 49 mm). W sprzedaży można także spotkać suwmiarki z czytnikiem elektronicznym lub zegarowym o dokładności odczytu nawet 0,01 mm. Jednakże podawana przez producentów niepewność pomiaru suwmiarkami jest większa niż rozdzielczość i silnie zależy od rodzaju pomiaru, urządzenia odczytowego, a także długości mierzonego wymiaru.

Metodyka pomiaru

Budowa suwmiarki
1 - Stała szczęka do pomiaru wymiarów zewnętrznych; 2 - Ruchoma szczęka do pomiaru wymiarów zewnętrznych; 3 - Stała szczęka do pomiaru wymiarów wewnętrznych; 4 - Ruchoma szczęka do pomiaru wymiarów wewnętrznych; 5 - Noniusz zwiększający dokładność pomiarową do 0,1[mm]; 6 - Noniusz zwiększający dokładność pomiarową do 1/128 cala; 7 - Podziałka calowa; 8 - Dźwignia zacisku ustalającego położenie przesuwnej szczęki; 9 - Podziałka milimetrowa; 10 - Głębokościomierz, do pomiarów głębokości i wymiarów mieszanych

Pomiar suwmiarką polega na ujęciu mierzonego detalu w szczęki suwmiarki (lub wysunięciu wysuwki głębokościomierza na odpowiednią długość) oraz odczytaniu wyniku pomiaru na noniuszu lub wyświetlaczu. Przy wzorcowaniu suwmiarki wyznacza się następujące parametry:

• Odchylenie od płaskości powierzchni pomiarowych
• Odchylenie od równoległości powierzchni pomiarowych
• Odchylenie od łącznej szerokości szczęk płasko-walcowych
• Błąd wskazań w całym zakresie pomiarowym.

Polska Norma dotycząca przyrządów suwmiarkowych: PN-M-53130:1980/Az1:1996

Przyrządy suwmiarkowe

Inne przyrządy suwmiarkowe to:

• przyrządy suwmiarkowe z czujnikiem zegarowym
• przyrządy suwmiarkowe z cyfrowym urządzeniem odczytowym (tzw. cyfrowa)
• suwmiarka z wyjściem do transmisji danych
• suwmiarka uniwersalna z kompletem ramion pomiarowych
• głębokościomierz suwmiarkowy
• wysokościomierz suwmiarkowy
• suwmiarka modułowa (do pomiaru grubości zębów w kole zębatym)

Zobacz też

• Średnicomierz(przyrząd do pomiaru średnicy pni drzew)
• Średnicówka
• Mikrometr

Animacja pokazująca sposób wykonania pomiaru

Bibliografia

• Praca zbiorowa: Mała encyklopedia metrologii. WNT, 1989.  str. 394