Tautologia (językoznawstwo)
Tautologia (gr. ταυτος – ten sam i λογος – mowa) – konstrukcja językowa, w której poszczególne wyrazy powtarzają swoje znaczenie. W odróżnieniu od pleonazmów, w których część gramatycznie podrzędna zawiera elementy znaczenia wyrazu nadrzędnego – tautologia dotyczy związków wyrazowych pozostających w stosunku współrzędnym. Oba typy połączeń leksykalnych są zaliczane przez językoznawców do redundantnych połączeń wyrazowych[1][2].
Tautologia bywa świadomie wykorzystywana przez twórców literackich do celów ekspresji artystycznej.
Przykłady tautologii:
- źródło i geneza hymnu
- ale jednak wydaje mi się, że
- i jeszcze w dodatku
- geneza i pochodzenie tego zjawiska
- ocena poprawności i zgodności z normą
- tylko i wyłącznie
Tautologie powstają przeważnie wskutek niepełnej świadomości znaczeń wyrazów użytych w zdaniu przez nadawcę komunikatu[3]. Poprawianie tego rodzaju błędów polega przeważnie na usunięciu jednego z wyrazów, który nie wnosi do wypowiedzi żadnej nowej informacji.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Andrzej Markowski: Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 270. ISBN 83-01-14526-9.
- ↑ Hanna Jadacka: Hasła problemowe. Tautologia. W: Nowy słownik poprawnej polszczyzny PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 1760. ISBN 83-01-13681-2.
- ↑ Tautologia. W: Encyklopedia języka polskiego. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1999, s. 396. ISBN 83-04-04507-9.
