Tensegrity

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wieża zaprojektowana przez Kennetha Snelsona w muzeum Kröller-Müller w Holandii

Tensegrity – wyraz pochodzenia angielskiego, złożony z tension – naprężenie pochodzące od rozciągania oraz integrity – integralność.

Oznacza przypisywany Richardowi Buckminster Fullerowi i Kennethowi Snelsonowi wynalazek ustroju konstrukcyjnego, w którym następuje wzajemna stabilizacja elementów rozciąganych i ściskanych.

Układy przestrzenne składają się ze sztywnych elementów (najczęściej prętów, ale też elementów trójwymiarowych), połączonych między sobą za pomocą elementów wiotkich (naprężone liny, cienkie pręty itp.). Elementy sztywne nie mogą się przy tym stykać.

Przykładem tego jest koło rowerowe składające się z piasty, napiętych szprych i obręczy.

Autorstwo omawianego układu konstrukcyjnego niektórzy historycy architektury przypisują łotewskiemu konstruktywiście Karlowi Iogansonowi (1890-1929), który na początku lat dwudziestych XX wieku eksperymentował z podobnymi strukturami. Przyznał to Kenneth Snelson w liście do Marii Gough z 17 czerwca 2003 roku[1].

W Polsce układ tensegrity zastosowano po raz pierwszy w roku 1962 przy budowie wiszącego dachu nieistniejącego już budynku warszawskiego „Supersamu” (Autorzy Jerzy Hryniewiecki (architektura) i Wacław Zalewski (konstrukcja)). Kolejną ważną realizacją w Polsce była hala widowiskowo-sportowa Spodek w Katowicach. Projekt hali został wykonany przez architektów Macieja Gintowta i Macieja Krasińskiego. Pierwszym polskim obiektem mostowym wykorzystującym ten układ była trójprzęsłowa, stalowa kładka KL-03 nad trasą S7, na odcinku Salomea - Wolnica, zaprojektowana przez Bogusława Markockiego (2011)[2].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Maria Gough. The Artist as Producer: Russian Constructivism in Revolution. — University of California Press, 2005. — ISBN 0-520-22618-6.

Przypisy

  1. Maria Gough, "In the Laboratory of Constructivism: Karl Ioganson's Cold Structures", October, Vol. 84, Spring, 1998, pp. 90-117.
  2. Wojciech Gilewski, Andrzej Kasprzak, Tensegrity w konstrukcjach mostowych, w: Acta Scientarum Polonorum. Architectura, 10(3)/2011, s.39-40, ISSN 1644-0633

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons