Spodek (hala widowiskowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Spodek
spodek w dzień
spodek w dzień
Państwo  Polska
Miejscowość Katowice
Lata budowy 1964-1971
Otwarta 9 maja 1971
Architekt Maciej Gintowt
Maciej Krasiński
Jerzy Hryniewiecki
Właściciel Miasto Katowice
Operator Przedsiębiorstwo Widowiskowo-Sportowe Spodek
Użytkownicy Przedsiębiorstwo Widowiskowo-Sportowe Spodek
MOSiR Katowice
Liczba miejsc
Stałych 7776
Wysuwanych 1560
Dostawnych 1700
Całkowita 11,5 tys.
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
Spodek
Spodek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Spodek
Spodek
Ziemia 50°15′58″N 19°01′31″E/50,266111 19,025278Na mapach: 50°15′58″N 19°01′31″E/50,266111 19,025278
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Spodek nocą
Spodek podczas LŚ 2007
Spodek nowa iluminacja
Spodek widziany z lotu ptaka

Spodekhala widowiskowo-sportowa w Katowicach przy alei Wojciecha Korfantego 35. Hala ta jest zarządzana przez Przedsiębiorstwo Widowiskowo-Sportowe „Spodek” i należy do miasta Katowice. Hala została wybudowana pod nazwą Wojewódzka Hala Widowiskowo-Sportowa w Katowicach, pod którą jest znana w literaturze architektonicznej, i pod którą to nazwą działała do 1997.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Idea utworzenia hali widowiskowo-sportowej na terenie Katowic (ówcześnie Stalinogrodu) zaistniała już w 1955. Początkowo obiekt miał znajdować się na obrzeżach miasta, na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku.

W 1959 Stowarzyszenie Architektów Polskich ogłosiło konkurs na wykonanie projektu wspomnianej hali. Zwycięzcą konkursu został zespół projektantów z Biura Studiów i Projektów Typowych Budownictwa Przemysłowego z Warszawy, reprezentowany przez architektów Macieja Gintowta i Macieja Krasińskiego. Wykonawcą konstrukcji był Andrzej Żórawski, wg projektu podobnie zawieszonego dachu warszawskiego Supersamu projektu Wacława Zalewskiego zrealizowanego w 1962.

Po prezentacji projektu, decyzją ówczesnego wojewody, za wstawiennictwem Jerzego Ziętka została wyznaczona nowa lokalizacja w pobliżu ścisłego centrum, na miejscu dawnej hałdy hutniczej, na terenach klasyfikowanych ze względu na szkody górnicze w kategorii A2.

Pierwsze prace konstrukcyjne rozpoczęły się w 1964. Wkrótce pracę nad konstrukcją przerwano na 18 miesięcy z powodu podejrzeń o błędy konstrukcyjne. Podejrzenia nie sprawdziły się. W 1969 był oddany pierwszy budynek – przylegające do Spodka lodowisko. Ostatecznie halę ukończono w 1971.

Na halę przeznaczono 200 mln zł, jednak ostatecznie jej koszt wyniósł ok. 800 mln zł.

W 2008 zamontowany został system klimatyzacyjny.

W 2009 powiększono widownię – nowością są wysuwane na płytę siedzenia oraz loże dla vipów, zamontowano nowoczesne oświetlenie umożliwiające nagrywanie w technologii HD oraz zamontowano ogromny ekran diodowy w kształcie walca. Całość kosztowała 70 milionów złotych[1]. Z końcem marca 2011 rozpoczął się remont elewacji obiektu[2].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Jest to jeden z pierwszych w skali światowej obiektów z dachem zrealizowanych w koncepcji tensegrity. Ważąca 300 ton stalowa konstrukcja kopuły połączona jest z zewnętrznym stalowym pierścieniem za pomocą 120 lin nośnych w formie prętowo-cięgnowych kratownic, na których osadzone jest pokrycie dachowe.

Hala główna z zewnątrz kształtem przypomina nieco latający spodek (tzw. UFO), co wynikło z połączenia dwóch podstawowych funkcji planowanych dla tego obiektu: hali sportowej i hali widowiskowej. Schematy widowni w obu przypadkach znacznie się od siebie różnią: pierwszy preferuje układ centralny areny, drugi układ kierunkowy.

Bezpośrednio do hali przylega lodowisko, sala gimnastyczna i hotel, które są połączone w jedną całość tzw. antresolą. W Spodku są organizowane mecze siatkówki, koszykówki, hokeja na lodzie, koncerty muzyczne, imprezy okolicznościowe, konferencje naukowe, przedstawienia cyrkowe, rewie na lodzie, rewie cyrkowe i imprezy targowe.

  • Kubatura całego obiektu wynosi 338 732 m³;
  • Powierzchnia użytkowa całego obiektu 29 473 m².

Hala główna[edytuj | edytuj kod]

  • kubatura hali głównej 246 624 m³;
  • całkowita powierzchnia użytkowa hali to 15 386 m²;
  • wysokość maksymalna: 32 m;
  • wymiary płyty głównej: 45 × 60 m;
  • maksymalna odległość od środka: 72 m.

Wyposażenie dodatkowe

  • rozbieralna scena o wymiarach 21 m × 15 m × 1,2 m
  • montowany parkiet
  • montowane lodowisko o wymiarach 30 m × 60 m
  • internet bezprzewodowy
  • sprzęt do symultanicznych tłumaczeń językowych
  • sprzęt do nagłośnienia
  • zabudowa targowa wraz z wyposażeniem stoisk
  • plenerowy zestaw estradowy (scena wymiarach 10 m × 10 m × 1 m do 1,3 m, podesty pod nagłośnienie, zadaszenie
  • sceny, wieża dla realizatorów światła i dźwięku)

Widownia

  • 35 sektorów, w tym specjalny sektor VIP;
  • stałych miejsc siedzących: 7 776;
  • liczba miejsc siedzących na sektorach wysuwanych: 1 560;
  • liczba miejsc siedzących dostawnych: 1 700;
  • bezpieczna (zalecana) liczba widzów: 8 000;
  • Maksymalna wielkość widowni: 11 500.

Korytarze[edytuj | edytuj kod]

  • hol główny, poziom górny – powierzchnia 4200 m²;
  • hol szatnia, poziom dolny – powierzchnia 1370 m².

Lodowisko[edytuj | edytuj kod]

  • wysokość – 11 m
  • wymiary tafli – 30 m × 60 m;
  • maksymalna pojemność widowni 1500 osób.

Sala gimnastyczna[edytuj | edytuj kod]

  • kubatura 11 631 m³
  • powierzchnia użytkowa – 1490 m²;
  • wysokość maksymalna – 12 m
  • wymiary płyty – 30 × 30 m.
  • pojemność widowni – 3620

Wydarzenia[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na rozmiary i warunki techniczne w hali organizowane są największe imprezy kulturalne, sportowe i muzyczne.

Muzyczne[edytuj | edytuj kod]

  • 10 lutego 1987 – Pierwszy koncert zespołu Metallica w Polsce.
  • W 1992 20 czerwca grupa Dżem zagrała tam koncert zarejestrowany na dwóch płytach Wehikuł czasu - Spodek '92
  • W 1993 w Spodku odbył się kultowy musical Metro autorstwa Józefowicza i Stokłosy z udziałem wybitnej polskiej wokalistki Edyty Górniak, która wykonała osobiście większość utworów i był to jej ostatni rok grania w legendarnym musicalu. Próby i przedstawienie zarejestrowano i jeszcze nigdy nie pokazano publicznie.
  • W 1994 grupa Perfect reaktywowała się po kilkuletniej przerwie, rozpoczynając od koncertu w Spodku, wydanego później na płycie Katowice Spodek Live '94
  • W 1994 grupa Hey nagrała album Live!, dając pierwszy w historii polski koncert z udziałem MTV; koncert został uznany za wydarzenie roku 1994
  • W 1996 grupa Deep Purple nagrała DVD koncertowe Live Encounters w Spodku
  • 15 listopada 1996 – pierwszy polski koncert The Cure
  • 21 czerwca 1997 – pierwszy koncert francuskiego kompozytora muzyki elektronicznej Jeana Michela Jarre’a w Polsce (został zarejestrowany przez TVP), później występował tu jeszcze dwukrotnie: 1.03.2010 i 13.11.2011
  • 26 kwietnia 1998 - brytyjska grupa elektronicznego punka - The Prodigy.
  • 30 sierpnia 1998 – Koncert duetu Modern Talking
  • 15 i 16 czerwca 2000 grupa Pearl Jam zarejestrowała w Spodku dwa albumy koncertowe
  • 21 marca 2003 – ostatni, pożegnalny koncert zespołu hip-hopowego Paktofonika – w 2004 roku koncert został wydany na płycie DVD
  • 7 listopada 2003 – koncert Davida Gahana
  • 15 listopada 2003 - pierwszy koncert zespołu Def Leppard w Polsce
  • 7 czerwca 2005 - koncert Green Day
  • 14 marca 2006 – koncert Depeche Mode
  • 7 czerwca 2006 – pierwszy koncert zespołu Alice in Chains w Polsce
  • 19 lutego 2008 - koncert The Cure
  • W 2009 3 października grupa Dżem zagrała tam koncert zarejestrowany na 3 DVD i 4 CD 30 urodziny
  • 13 marzec 2010 – „Odlotowy Koncert” z okazji 30-lecia istnienia zespołu Perfect
  • 4 października 2010 – Koncert Leonarda Cohena
  • Eska Music Awards 2011
  • 11 lutego 2012 – Koncert Thomasa Andersa
  • 14 kwietnia 2012 – Koncert Judas Priest
  • 13 lutego 2013 – Koncert Slash feat. Myles Kennedy and The Conspirators

Sportowe[edytuj | edytuj kod]

Cykliczne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. sport.onet.pl Fotogaleria ze zmodernizowanego wnętrza Spodka.
  2. Rozpoczął się remont elewacji Spodka katowice.gazeta.pl Gazeta Wyborcza Katowice [dostęp 28 marca 2011].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Sztuka Górnego Śląska od średniowiecza do końca XX wieku, red. Ewa Chojecka, wydawca: Muzeum Śląskie, Katowice 2004, s. 453, 454, ISBN 83-87455-77-6.
  • Katowice – Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 26.
  • Katowice 1865–1945. Zarys rozwoju miasta. Red. J. Szaflarski, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 1978, s. 25.
  • Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice – Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 58. ISBN 83-85831-35-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]