Uśmiech sardoniczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Uśmiech sardoniczny u pacjenta chorującego na tężec

Uśmiech sardoniczny (łac. sardonicus – sardoniczny, cyniczny, pogardliwy; gr. σαρδάνιος [sardanios]) – grymas twarzy przypominający uśmiech wywołany skurczem mięśni mimicznych po zażyciu trucizn zawartych w kropidle szafranowym (Oenanthe crocata), zwanym sardonijskim zielem. Także w szerszym znaczeniu – uśmiech szyderczy, pogardliwy[1] oraz w znaczeniu medycznym – charakterystyczny grymas twarzy w przebiegu tężca.

Trucizny zawarte w kropidle szafranowym (poliacetyleny enatotoksyny i dihydroenatoksyna) blokują receptor GABA uszkadzając ośrodkowy układ nerwowy i powodując silny skurcz mięśni. W efekcie twarz zatrutego wywarem z sardonijskiego ziela zastyga w grymasie z wyszczerzonymi zębami, przypominającym uśmiech[2].

Według powołującego się na dzieło Izydora z Sewilli (Etymologiarum sive originum libri XX)[3] – autora przypisów do dzieła Salwiana z Marsylii (O rządach Boga)[4]starożytni używali rośliny pochodzącej z Sardynii (gr. Σαρδώ [Sardo] – dlatego nazywano to ziele sardyńskim) w celu uśmiercenia, sądząc że przyczynia się do tego długotrwały śmiech. Trucizna została zidentyfikowana jako enatotoksyny kropidła szafranowego w wyniku badań zrealizowanych w Universita degli Studi del Piemonte Orientale pod nadzorem chemika Giovanniego Appendino[1]. W starożytności podawano wywar z sardyńskiego ziela zniedołężniałym starcom lub skazanym na śmierć przestępcom, a następnie zrzucano ich ze skał lub bito na śmierć[1][2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Naukowcy odkryli zioło, wywołujące diaboliczny uśmiech (pol.). wp.pl. [dostęp 2013-02-01].
  2. 2,0 2,1 Zabójcy z ogrodu. „Świat wiedzy”. 1/2014, s. 30-35, 2014. 
  3. Izydor z Sewilli, Etymologiarum sive originum libri XX, XIV, 6, 40, PL 82, 519
  4. Salwian z Marsylii, O rządach Boga, UKSW Warszawa 2010, przyp. 481, s. 222

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.