Układ sieciowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Układ sieciowy, w rozumieniu konfiguracji sieci elektroenergetycznej, określa sposób połączenia punktu neutralnego transformatora z ziemią oraz z siecią przesyłową.

Typy sieci[edytuj | edytuj kod]

Sieć trójfazowa typu TN-S

Dla sieci niskiego napięcia (do 1 kV) wyróżnia się układy:

  • TN-S – z oddzielnym przewodem ochronnym PE w całym układzie sieci. Przewód ten służy wyłącznie do ochrony urządzeń, nie można włączać go w jakikolwiek obwód prądowy, służy do tego oddzielny przewód neutralny N.


Sieć trójfazowa typu TN-C
  • TN-C – w którym w całym układzie sieci funkcje przewodu ochronnego PE, jak i funkcje przewodu neutralnego N pełni jeden wspólny przewód ochronno-neutralny PEN.

W przypadku przerwy w ciągłości przewodu może powstać znaczne zagrożenie porażeniowe. Z tego względu sieci TN-C mogą być stosowane tylko przy ułożeniu przewodów na stałe, a przekrój przewodów PEN nie powinien być mniejszy niż 10 mm² Cu lub 16 mm² Al. Sieci typu TN-C nie mogą być stosowane wówczas, gdy przekrój przewodów jest mniejszy od wartości podanych oraz w instalacjach odbiorników ręcznych i przenośnych. W tym przypadku dopuszczalne jest jedynie wykonanie sieci i instalacji o układzie TN-S lub TN-C-S[potrzebne źródło].

Sieć trójfazowa typu TN-C-S
  • TN-C-S – w którym tylko w części układu sieci funkcję przewodu neutralnego N oraz funkcję przewodu ochronnego PE pełni jeden wspólny przewód PEN.


Sieć trójfazowa typu TT
  • TT – mający jeden punkt bezpośrednio uziemiony, a części przewodzące dostępne są przyłączone do uziomu ochronnego niezależnego elektrycznie od uziemienia sieci. Wyróżnia się uziemienia indywidualne, grupowe oraz zespołowe[potrzebne źródło].
  • IT (układ izolowany[1]) – w którym wszystkie części czynne są odizolowane od ziemi lub jeden punkt przyłączony jest do ziemi poprzez impedancję, a części przewodzące dostępne są uziemione niezależnie od siebie (albo wspólnie), lub przyłączone są do uziemienia sieci.

Układy IT prądu przemiennego do 1000 V w Polsce bywają zwykle uziemiane przez bezpiecznik iskiernikowy, który w czasie normalnej pracy sieci zapewnia przerwę izolacyjną, pomiędzy punktem neutralnym N, a ziemią. Z uwagi na polepszenie się jakości izolacji stosowanej między uzwojeniem pierwotnym transformatora[a], coraz częściej jednak spotyka się układy IT uziemione poprzez impedancję.

1
Układ IT jednofazowy z punktem neutralnym uziemionym przez dużą impedancję Z
2
Układ IT trójfazowy bez przewodu neutralnego, z punktem neutralnym uziemionym przez bezpiecznik iskiernikowy
1
Układ IT trójfazowy z przewodem neutralnym, z punktem neutralnym uziemionym przez dużą impedancję Z

Oznaczenia na schematach[edytuj | edytuj kod]

  • L1, L2, L3 (line) – przewody fazowe
  • N (neutral) – przewód neutralny
  • PE (protection earth) – przewód ochronny
  • PEN – przewód ochronno-neutralny

Reguły nazewnictwa[edytuj | edytuj kod]

Dla podstawowego podziału używana jest para liter:

  • pierwsza litera oznacza połączenie punktu neutralnego źródła zasilania (generatora lub transformatora) z ziemią:
    • T – punkt neutralny posiada bezpośrednie połączenie z ziemią
    • I – punkt neutralny jest odizolowany od potencjału ziemi lub połączony z uziemieniem pośrednim
  • druga litera oznacza sposób połączenia odbiorników energii elektrycznej z ziemią:
    • T – bezpośrednie połączenie z ziemią każdego urządzenia oddzielnie
    • N – połączenie z ziemią realizowane poprzez sieć zasilającą
  • trzecia lub czwarta litera oznacza rodzaj układu ochronnego
    • C – sieć z przewodem neutralno-ochronnym PEN
    • S – sieć z niezależnym od przewodu neutralnego N przewodem ochronnym PE (służy on wyłącznie do celów ochronnych).

Oznaczenia w nazewnictwie systemów[edytuj | edytuj kod]

Symbole występujące w oznaczeniach układów sieciowych od nazw w języku francuskim[2]:

  • T (terre) – ziemia
  • N (neutre) – neutralny
  • I (isolation) – izolowane
  • C (combinè) – wspólny
  • S (separè) – rozłączny

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Iskiernik ma zadziałać w przypadku uszkodzenia izolacji pomiędzy uzwojeniem strony pierwotnej transformatora

Przypisy

  1. Kazimierz Pazdro, Antoni Wolski: Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych. W pytaniach i odpowiedziach. Wyd. szóste częściowo zmienione. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1997, s. 13. ISBN 83-204-2230-2. (pol.)
  2. Krzysztof Majka: Ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektroenergetycznych niskiego napięcia. Wyd. II, poprawione. Lublin: Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, 2003, s. 25. ISBN 83-89246-80-5. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof Majka: Ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach elektroenergetycznych niskiego napięcia. Wyd. II, poprawione. Lublin: Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, 2003, s. 25-29. ISBN 83-89246-80-5. (pol.)
  • Henryk Markiewicz: Instalacje Elektryczne. Wyd. VIII, zmienione. Wydawnictwo WNT 2012.