Wodorofosforan wapnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wodorofosforan wapnia
Wodorofosforan wapnia
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CaHO4P
Inne wzory CaHPO4
Masa molowa 136,06 g/mol
Wygląd bezwonny biały proszek[1]
Identyfikacja
Numer CAS 7757-93-9
7789-77-7 (dihydrat)
PubChem 24441[4]
Podobne związki
Inne aniony CaHAsO4
Inne kationy BeHPO4, MgHPO4, SrHPO4, BaHPO4
Podobne związki Ca3(PO4)2, Ca(H2PO4)2
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Wodorofosforan wapnianieorganiczny związek chemiczny, wodorosól wapniowa kwasu fosforowego. Ma postać białego bezwonnego proszku lub kryształków. Praktycznie nie rozpuszcza się w wodzie. Bezwodny wodorofosforan wapnia występuje w naturze jako minerał monetyt, a dihydrat – jako bruszyt.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Wodorofosforan wapnia może być otrzymywany przy użyciu roztworów chlorku wapnia i wodorofosforanu sodu[3][5]:

CaCl2 + Na2HPO4 → CaHPO4 + 2NaCl

Innym sposobem jest reakcja kwasu fosforowego z wodą wapienną[3]:

Ca(OH)2 + H3PO4 → CaHPO4 + 2H2O

Wodorofosforan wapnia jest także produktem ubocznym otrzymywania hydroksyapatytu, podczas którego zachodzi reakcja kwasu fosforowego z fosforanem wapnia[3][5]:

H3PO4 + Ca3(PO4)2 → 3CaHPO4

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Stosowany jest jako suplement diety i źródło wapnia, zarówno w żywności, jak i w pożywieniu dla zwierząt, oraz zagęstnik i środek spulchniający do ciasta[3]. Wykorzystuje się go również w wielu produktach stomatologicznych i medycznych, w nawozach, tworzywach sztucznych i produkcji szkła[3].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Wodorofosforan wapnia (ang. • niem.) w bazie IFA GESTIS. Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung (IFA). [dostęp 2010-10-08].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 CRC Handbook of Chemistry and Physics. David R. Lide (red.). Wyd. 90. Boca Raton: CRC Press, 2009. ISBN 9781420090840.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 3,8 Pradyot Patnaik: Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2003, s. 172–173. ISBN 0-07-049-439-8.
  4. Wodorofosforan wapnia – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 The Merck Index. Wyd. 13.Monografia nr 1697.