Wojna domowa w Sierra Leone

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wojna domowa w Sierra Leone
Czas 23 marca 1991 - 18 stycznia 2002
Miejsce Sierra Leone
Wynik zwycięstwo rządu
Strony konfliktu
Sierra Leone Sierra Leone
Sierra Leone Kamajors
Executive Outcomes (prywatna firma wojskowa)
Nigeria siły ECOMOG
UNAMSIL
Wielka Brytania Wielka Brytania
Sl RUF.png RUF
Liberia NPFL
AFRC
West Side Boys
Dowódcy
Sierra Leone Ahmad Tejan Kabbah
Sierra Leone Samuel Hinga Norman
Sierra Leone Valentine Strasser
Sierra Leone Solomon Musa
Wielka Brytania David J. Richards
Wielka Brytania Tony Blair
Sl RUF.png Foday Sankoh
Sl RUF.png Johnny Paul Koroma
Sl RUF.png Sam Bockarie
Sl RUF.png Foday Kallay
Liberia Charles Taylor
Szkoła w Koidu zniszczona przez RUF

Wojna domowa w Sierra Leone (1991-2002) - rozpoczęła się 23 marca 1991 kiedy to Zjednoczony Front Rewolucyjny (RUF) ze wsparciem liberyjskiego NPFL dowodzonego przez Charlesa Taylora rozpoczął walki w celu obalenia urzędującego prezydenta Josepha Saidu Momoha. 11-letni konflikt doprowadził do zrujnowania kraju oraz wielu zbrodniom przeciwko ludzkości. Siły rebelianckie dopuszczały się napadów, gwałtów oraz zmuszania do niewolniczej pracy przy wydobyciu diamentów dzięki którym zdobywano środki na zakup broni.

W ciągu pierwszego roku starć rebelianci zdołali zdobyć sporą część południowej i wschodniej części kraju, bogate w aluwialne złoża diamentów. Nieodpowiednia reakcja oraz zamęt w rządzie doprowadziły do przeprowadzenia przez NPRC w kwietniu 1992 zamachu stanu. Do końca 1993 armia Sierra Leone (SLA) zdołała odeprzeć oddziały RUF do granicy z Liberią, jednak walki toczyły się nadal. W marcu 1995, prywatna firma wojskowa Executive Outcomes, została wynajęta w celu odparcia wojsk RUF. W 1996 Sierra Leone wprowadziło wybrany w powszechnych wyborach rząd, a także zostało podpisane Abidżańskie Porozumienie Pokojowe. Pod naciskiem ONZ kraj zakończył współpracę z Executive Outcomes zanim porozumienie zostało wprowadzone w życie, co poskutkowało kolejną eskalacją przemocy.

W maju 1997 grupa niezadowolonych oficerów armii SLA dokonało przewrotu, a następnie założono AFRC (Armed Forces Revolutionary Council). RUF dołączyło do AFRC przejmując stolicę Freetown napotykając znikomy opór. Johnny Paul Koroma został ogłoszony szefem rządu. Fala napadów, gwałtów i morderstw ze strony RUF i innych grup przetoczyła się przez stolicę. Wojska Zachodnioafrykańskiej Unii Ekonomicznej (ECOMOG) rozmieszczone na terenie miasta zdołały odzyskać miasto. Nie były jednak wstanie przeprowadzić dalszej ofensywy.

W styczniu 1999 przywódcy państw zachodnich zainterweniowali w celu negocjacji RUF z rządem Sierra Leone. Rezultatem było Porozumienie pokojowe z Lome podpisane 27 marca 1999. Traktat ten przyznał dla Fodaya Sankoha (przywódcy RUF) fotel wiceprezydenta Sierra Leone oraz kontrolę nad złożami diamentów w zamian za zaprzestanie walk. Na terenie kraju zostały rozmieszczone siły pokojowe ONZ (UNAMSIL). Postanowienia dotyczące zawieszenia broni oraz rozbrojenia nie były realizowane i już w maju 2000 RUF na nowo zmierzał w kierunku Freetown. Brytyjski rząd zdecydował się zareagować i wesprzeć słaby rząd Ahmada Kabbaha. Dzięki poszerzonemu mandatowi ONZ oraz wsparcia lotniczego z Gwinei siły brytyjskie przeprowadziły Operację Palliser ostatecznie pokonując RUF. 18 stycznia 2002, prezydent Kabbah oficjalnie ogłosił zakończenie wojny.

Ekranizacja[edytuj | edytuj kod]

Wojna domowa w Sierra Leone stała się tłem dla wydanego w 2006 filmu Krwawy diament przedstawiający mechanizm wyzysku ludności przy wydobyciu diamentów oraz finansowania wojny z ich handlu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gberie, Lansana (2005). A Dirty War in West Africa: the RUF and the Destruction of Sierra Leone. Indiana UP.
  • Abdullah, Ibrahim (2004). Between Democracy and Terror: The Sierra Leone Civil War. Dakar: Council for the Development of Social Science Research in Africa.