Nigeria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Federal Republic of Nigeria
Republika Federalna Nigerii
Flaga Nigerii
Flaga Nigerii
Dewiza: (ang.) Peace and Unity, Strength and Progress
(Pokój i jedność, siła i postęp)
Hymn: Arise Oh Compatriots, Nigeria's Call Obey
Położenie Nigerii
Język urzędowy angielski
Stolica Abudża
Ustrój polityczny republika federalna
Głowa państwa prezydent Goodluck Jonathan
Szef rządu prezydent Goodluck Jonathan
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
32. na świecie
923 768 km²
1,4%
Liczba ludności (2012)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
7. na świecie
170 123 740 [1]
184,2 osób/km²
PKB (2012)
 • całkowite 
 • na osobę

268,7 mld[2] USD
1631[2] USD
PKB (PPP) (2012)
 • całkowite 
 • na osobę

448,1 mld[2] USD
2720[2] USD
Jednostka monetarna naira (NGN)
Niepodległość od Wielka Brytania Wielkiej Brytanii
1 października 1960
Strefa czasowa UTC +1
Kod ISO 3166 NG
Domena internetowa .ng
Kod samochodowy WAN
Kod samolotowy 5N
Kod telefoniczny +234
Mapa Nigerii
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Nigeria w Wikipodróżach
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Wikicytaty Republika Federalna Nigerii w Wikicytatach
Wikisłownik Hasło Nigeria w Wikisłowniku
Mapa lingwistyczna Nigerii z 1979

Nigeria, Republika Federalna Nigerii (ang. Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską, najludniejsze na kontynencie afrykańskim. Nazwa państwa pochodzi od rzeki Niger, a pierwszy raz pojawiła się w artykule gazety The Times z 1897 roku. Sąsiaduje z Beninem, Nigrem, Czadem i Kamerunem.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Nigerii.

Wzrost populacji Nigerii[edytuj | edytuj kod]

rok liczba ludności tempo wzrostu ludności
1960 46mln 2,09%
1980 75,6mln 2,84%
1991 100mln 2,46%
2000 123,7mln 2,38%
2010 158,424mln 2,52%

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Nigeria to republika federalna. Głową państwa jest prezydent Goodluck Jonathan. Prezydent jest zarazem szefem rządu.

Siły zbrojne[edytuj | edytuj kod]

Nigeria dysponuje trzema rodzajami sił zbrojnych: wojskami lądowymi, marynarką wojenną oraz siłami powietrznymi[3]. Uzbrojenie sił lądowych Nigerii składało się w 2014 roku z: 363 czołgów, 1 450 opancerzonych pojazdów bojowych, 29 dział samobieżnych, 21 wieloprowadnicowych wyrzutni rakietowych oraz 680 zestawów artylerii holowanej[3]. Marynarka wojenna Nigerii dysponowała w 2014 roku 51 okrętami obrony przybrzeża, jedną fregatą oraz dwoma okrętami obrony przeciwminowej[3]. Nigeryjskie siły powietrzne z kolei posiadały w 2014 roku uzbrojenie w postaci 10 myśliwców, 36 samolotów transportowych, 40 samolotów szkolno-bojowych, 36 śmigłowców oraz 8 śmigłowców szturmowych[3].

Wojska nigeryjskie w 2014 roku liczyły 130 tys. żołnierzy zawodowych oraz 32 tys. rezerwistów. Według rankingu Global Firepower (2014) nigeryjskie siły zbrojne stanowią 47. siłę militarną na świecie, z rocznym budżetem na cele obronne w wysokości 2,3 mld dolarów (USD)[3].

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Nigeria jest podzielona na 36 stanów i 1 terytorium.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Nigerii.

Nigeria jest położona nad Zatoką Gwinejską, gdzie znajduje się płaska i w niektórych miejscach bagnista nizina, w dużej części utworzona przez deltę Nigru. Wybrzeże typu lagunowego.

Centralna część Nigerii to pagórkowate wzniesienia i płaskowyże (Joruba, Udi, Oban). Północ kraju to jałowe niziny.

Nigeria podzielona jest na trzy części przez rzeki Niger i Benue, które płyną odpowiednio z kierunku północno-zachodniego i wschodniego. Obie rzeki łączą się pod nową stolicą Abudżą i deltą Nigru wpadają do morza.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Klimat, w części południowej równikowy – gorący i wilgotny, przechodzi w części północnej początkowo w podrównikowy wilgotny, a następnie w podrównikowy suchy. Wraz ze zmianą klimatu zmienia się świat roślin i zwierząt.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Roślinność w Nigerii można podzielić na strefy, zgodnie z warunkami klimatycznymi, od bardzo wilgotnych na południu (sąsiedztwo Oceanu Atlantyckiego), do wybitnie suchych na północy (silny wpływ Sahary). Najbardziej na południu występują tereny leśne (wilgotne lasy równikowe), na wybrzeżu występują namorzyny. Bardziej na północ pojawia się roślinność sawanny. Pora deszczowa trwa od czerwca do września. Północna część kraju to jałowa kraina.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Demografia Nigerii.

Nigeria jest najbardziej zaludnionym krajem Afryki. Około jedna piąta mieszkańców Czarnego Lądu to obywatele nigeryjscy. Choć 25% Nigeryjczyków to mieszkańcy miast, to zaledwie 24 miasta przekroczyły populację 100 000 ludzi. Różnorodność zwyczajów, języków i tradycji między 250 grupami etnicznymi Nigerii daje bogate urozmaicenie.

Grupy etniczne i wyznania religijne[edytuj | edytuj kod]

Na północy dominującymi grupami etnicznymi (2/3 kraju) są Hausa i Fulanie (głównie muzułmanie). Inne główne grupy etniczne tej części kraju to Nupe, Tiw, i Kanuri. Jorubowie dominują na południowym zachodzie. Połowa z nich to chrześcijanie, jedna czwarta to muzułmanie, czasami głęboko wierzący, a nawet fanatyczni. Chrześcijańska grupa Ibo jest największą grupą etniczną na południowym wschodzie. Również ta grupa nie jest jednolita pod względem wyznaniowym. Co prawda przeważają w niej katolicy, ale anglikanie, zielonoświątkowcy i ewangelicy także zajmują silną pozycję. Struktura wyznaniowa[4][5][6]:

Information icon.svg Osobny artykuł: Chrześcijaństwo w Nigerii.

Efikowie, Ibibio/Anaang, i Ijaw (czwarta co do wielkości grupa etniczna) stanowią kolejny segment tej mozaiki kulturowej. Ludzie różnych grup porozumiewają się po angielsku, znając jednocześnie jeden lub dwa języki nigeryjskie. Hausa, Joruba i Ibo są najbardziej rozpowszechnionymi językami w Nigerii. Nigeria charakteryzuje się jednym z najwyższych współczynników przyrostu naturalnego w Afryce Zachodniej wynoszącym 32 promile.

Struktura etniczna[7]: Joruba (20%), Hausa (15,8%), Igbo (14,8%), Fulani (10,5%), Kanuri (3,7%), Ibibio (3%), Tiv (2,2%), Anaang (1,4%), Ijaw (1,3%).

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Miasta Nigerii.

Główne i zarazem największe miasta są położone na południu kraju.

Największe pod względem ludności miasta Nigerii to: Lagos, Kano, Ibadan, Kaduna, Port Harcourt, Benin, Maiduguri, Zaria, Aba, Dżos, Ilorin, Oyo, Enugu, Abeokuta, Abudża, Sokoto, Onitsha i Warri[8].

miasto liczba
mieszkańców
Stan zdjęcie
Lagos Herb Lagos 10 404 112[9] Lagos Lagos Island.jpg
Ibadan 5 509 119[9] Oyo Ibadan street scene.jpg
Benin 2 571 798[9] Edo RingRoad-BeninCity.jpg
Kano 2 395 379[9] Kano KanofromDalaHill.jpg
Port Harcourt 2 306 662[9] Rivers PortHacourt1.jpg
Kaduna 2 192 441[9] Kaduna (brak zdjęcia)
Aba 1 736 361[9] Abia Aba Nigeria hotel.jpg
Abudża 1 568 853[9] Federalne Terytorium Stołeczne MosqueinAbuja.jpg

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Zobacz również: przemysł petrochemiczny w Nigerii

Podstawą gospodarki Nigerii jest rolnictwo i przemysł wydobywczy. Głównymi uprawami żywieniowymi są: maniok, sorgo, proso, kukurydza, bataty i ryż. Uprawia się także palmę olejową, kakaowiec, orzeszki ziemne i bawełnę. Olej palmowy, kakao, bawełnę i kauczuk przeznacza się głównie na eksport. Najważniejszą rolę w gospodarce odgrywa przemysł wydobywczy, a zwłaszcza eksploatacja złóż ropy naftowej. Eksport ropy to główne źródło dochodu narodowego Nigerii. Wydobywa się tam również węgiel kamienny i cynę. Mimo rozwoju nowoczesnej gospodarki, ludzie nadal trudnią się prymitywnymi formami gospodarowania, np. koczowniczy chów zwierząt lub wypalanie sawanny pod uprawy. Nigeria należy do najlepiej rozwiniętych krajów Afryki Zachodniej. Na jej terytorium znajduje się dużo niewykorzystanych jeszcze bogactw mineralnych. Pomimo jej dużego potencjału gospodarczego i tak pozostaje krajem biednym.

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Nigeria jest trzecim największym producentem filmów fabularnych na świecie zaraz po Indiach i USA. W wytwórniach filmowych w Lagos zwanych Nollywoodem, powstaje do 500 filmów rocznie.

Święta państwowe[edytuj | edytuj kod]

Święta państwowe
Data Polska nazwa Oryginalna nazwa
1 stycznia Nowy Rok New Year's Day
trzy dni w marcu lub kwietniu Wielkanoc Easter
święto ruchome zakończenie postu w miesiącu Ramadan – święto muzułmańskie Eid al-Fitr = święto zakończenia postu
1 maja Święto Pracy Worker's Day
27 maja Dzień Dziecka Children's Day
dwa dni w czerwcu Zakończenie miesiąca Zu al-Hidżdża – święto muzułmańskie Eid el-Kabir lub Eid al-Adha = święto ofiar
dzień we wrześniu Urodziny Mahometa, proroka islamu Eid el-Maulid
1 października Dzień Niepodległości Independence Day
25 grudnia Boże Narodzenie Christmas

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. CIA - The World Factbook
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2012: International Monetary Fund: World Economic Outlook Database, April 2013 (ang.). [dostęp 24-04-2013].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Nigeria (ang.). Global Firepower. [dostęp 2014-08-22].
  4. Joshua Project. "Nigeria – Religions".
  5. Dane statystyczne zaczerpnięto z książki Patricka Johnstona i Jasona Mandryka: Operation World oraz z innych źródeł
  6. Pewforum
  7. Joshua Project "Nigeria – People Groups"
  8. Largest Cities in Nigeria.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 9,7 World Gazetteer, Lagos (ang.). [dostęp 19 maja 2012]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-28)].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]