Zarodnik
Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki służącej do rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik” jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też też używane są zarówno do określania komórek służących do rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego[1].
Zarodniki są zazwyczaj wytwarzane w zarodniach, gdzie dojrzewają do momentu wysypu (ew. wylania) – zazwyczaj przez pęknięcie ich ścian. Następnie są zwykle rozprzestrzeniane w środowisku lądowym przez wiatr bądź w środowisku wodnym przez wodę. Mogą też powstawać zewnętrznie (np. u niektórych grzybów konidia)[2].
Zarodniki dzielone są ze względu na:
- proces, w którym powstały[1]:
- mejospory, megaspory, tetraspory, gonospory – powstające po podziale mejotycznym – są haploidalne,
- mitospory – powstające po podziale mitotycznym – są tak samo wyposażone genetycznie jak organizm rodzicielski,
- miejsce, w którym są wytwarzane[1]:
- endospory – wytwarzane w zarodni
- egzospory – nie wytwarzane w zarodni, np. zarodniki konidialne u grzybów
- obecność organelli ruchu[1]:
- planospory, zoospory, pływki – z organellami ruchu
- aplanospory – bez organelli ruchu
