Zdobycie Kartaginy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zdobycie Kartaginy
III wojna punicka 149146 p.n.e.
Tunisie Carthage Ruines 08.JPG
Ruiny Kartaginy
Czas 146 p.n.e.
Miejsce Kartagina (obecnie Tunis)
Terytorium Tunezja
Wynik zwycięstwo Rzymian
Strony konfliktu
Kartagińczycy Rzymianie
Dowódcy
Hasdrubal Bithias Scypion Afrykański Młodszy
Siły
70 000 obrońców,
200 000 cywilów
80 000
Straty
220 000 zabitych,
50 000 jeńców
17 000
III wojna punicka

Nepheris - port kartagiński - Nepheris (II) - Kartagina

Zdobycie Kartaginy – zajęcie przez Rzymian Kartaginy w roku 146 p.n.e.

Przygotowania do obrony[edytuj | edytuj kod]

W roku 149 p.n.e. w Kartaginie doszło do masakry Latynów i zwolenników układów z Rzymem. Senat Rzymski zażądał tak dalece niekorzystnych dla Kartagińczyków ustępstw, nie zgadzając się na wydanie zakładników, że wywołało to gniew w Kartaginie. W tej sytuacji, pozostali przy życiu członkowie miejscowego senatu w Kartaginie uchwalili wojnę z Rzymem. Kupowano broń, zniesiono niewolnictwo i przygotowywano zaciąg do wojska. Dowództwo nad armią polową objął Hasdrubal. W mieście dowództwo przypadło natomiast Hasdrubalowi (wnukowi Masynnissy) Bithiasowi, który walczył w wojnie z Masynissą w latach 152150 p.n.e. Podczas gdy Rzymianie tracili cenny czas na organizację swojego wojska oraz zatargi z Masynissą, obrońcy Kartaginy rośli w siłę, gromadząc zapasy i przygotowując się na długie oblężenie.

Cartagena muralla punica.jpg

  • Pozostałości muru miejskiego w Kartaginie

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

Rok 149 p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

Rzymianie przygotowali atak z dwóch stron. Od strony Istmu atakował konsul Maniliusz, pozostałe siły natomiast miały przy wsparciu floty zdobyć mury nadbrzeżne. Kartagińczycy nie dali się jednak zaskoczyć, a Rzymianie widząc dobrze przygotowanych obrońców na murach wycofali się. Podobnym niepowodzeniem zakończył się drugi atak rzymski, który przyniósł wojskom Maniliusza znaczne straty. W tej sytuacji Rzymianie podjęli decyzję o regularnym oblężeniu, odcinając obrońców od dróg zaopatrzenia na lądzie i morzu. Rozpoczęto prace nad budową machin oblężniczych, które kierowano w kierunku obozów rzymskich pod miastem. Jedna z takich grup rzymskich została napadnięta przez siły działajacego w polu Himilkona Fameasa. W potyczce padło 500 Rzymian, którzy transportowali drewno do budowy machin. Kolejny atak na miasto przygotowywał konsul Censorinus, który przygotował machiny o wielkiej mocy. Jednak jeden z wypadów obrońców miasta zakończył się zniszczeniem całego sprzętu oblężniczego Rzymian. Wszystkie kolejne próby zdobycia murów kończyły się niepowodzeniem. Obrońcy obrzucali atakujących m.in. kameniami oraz oblewali wrzątkiem. Wraz z nadejściem upałów w obozie rzymskim zaczynało chorować coraz więcej żołnierzy. Chcąc uniknąć wybuchu epidemii konsul Censorinus przeniósł obóz nad brzeg morza, gdzie stacjonowała flota. Kartagińczycy nie pozostawali obojętni na obecność okrętów rzymskich, wysyłając w ich stronę podpalone łodzie, które taranowały rzymskie jednostki. Kojejny wypad na urządzony przez konsula Publiusza Korneliusza Scypiona Emiliusza port zakończył się sukcesem obrońców, którzy zniszczyli port, plądrując punkty zaopatrzenia. Dużym sukcesem zakończył się jeden z wypadów na obóz rzymski, do którego zmierzali ocaleni po bitwie pod Nepheris żołnierze rzymscy. Atakujący zadali przeciwnikowi spore straty, zdobywając na przeciwniku wiele zwierząt jucznych.

The Punic Quarter, Carthage.jpg

  • Pozostałości cytadeli w Byrsie

Rok 148 p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

W trakcie walk na stronę rzymską niespodziewanie przeszedł Himilkon Fameas na czele 2 200 jazdy, co było sporym ciosem dla Kartagińczyków. Pomimo tego Rzymianom nie udało się zdobyć żadnego większego miasta punickiego m.in Nepheris. W tym samym roku Scypion wyjechał do Rzymu, gdzie zamierzał ubiegać się o stanowiska konsula na kolejny rok. Jego miejsce zajął konsul Lucjusz Kalpurniusz Pizon Cezoninus. Dowództwo floty przypadło pretorowi Lucjuszowi Hostyliuszowi Mancynusowi. Obaj dówódcy okazali się bardzo nieudolni, jedeynym ich sukcesem okazało się zdobycie miasta Neapolis. Pozostałe ataki m.in. na Hippagretę czy Aspis zakończyły się niepowodzeniem, wobec czego konsul nie podejmując dalszych działań założył obóz zimowy w rejonie Utyki.

Maison punique byrsa.jpg

  • Pozostałości cytadeli w Byrsie

Rok 147 p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 147 p.n.e. konsul Kalpurniusz Pizon kontunuował nieudane ataki na miasta punickie, flota Maniliusza wysadziła zaś desant pod murami Kartaginy. Ponad 3 000 legionistów wdarło się do miasta, gdzie zostało okrążonych przez obrońców. W tym samym czasie do Utyki wpłyneła flota Scypiona, który zarządził kurs ku oblężonemu miastu. Okrążeni w mieście żołnierze Maniliusza, którzy ponieśli ciężkie straty, osłaniani przez wojska Scypiona wycofali się w końcu na okręty. Po tym nieudanym ataku konsulów, Scypion objął dowództwo nad całością sił rzymskich w Kartaginie, odsyłając dotychczasowych dowódców do Rzymu. W wojsku przywrócono dyscyplinę, mocno nadwątloną w ostatnim roku. Następnie Scypion zaatakował Megarę. Pierwszy atak został co prawda odparty, jednak drugi zakończył się sukcesem. 4 000 Rzymian wdarło się do miasta, spychając obrońców do Byrsy. W nocy jednak, obawiajac się zasadzki Scypion nakazał niespodziewany odwrót, decydując się na wzięcie miasta głodem. W tym celu wokół Kadrtaginy zbudował umocnienia, odcinając obrońców od zaplecza. Od strony morza, dostępu do miasta pilnowała flota. Obawiając się całkowitego pozbawienia zaopatrzenia, Kartagińczycy zbudowali naprędce flotę, która starła się z Rzymianami w bitwie nieopodal portu. Pomimo zadania flocie rzymskiej wysokich strat, obrońcy nie byli już w stanie dalej walczyć na morzu. Nieliczne sukcesy mieszkańców takie jak zniszczenie oddziału rzymskiego i machin oblężniczych na grobli, nie odwróciły już sytuacji pod miastem. Na dodatek klęskę poniosła kartagińska armia Diogenesa w bitwie pod Nepheris, co całkowicie odebrało obrońcom wiarę w zwycięstwo.

Byrsa, Bou Kornine.jpg

  • Pozostałości cytadeli w Byrsie

Rok 146 p.n.e.[edytuj | edytuj kod]

Z nastaniem wiosny sytuacja mieszkańców stawała się coraz bardziej trudna a obrońcy cierpieli głód. Oddział rzymski dowodzony przez legata Gajusza Leliusza zaatakował port, który został podpalony a obrońcy ponosząc duże straty wycofali się poza mury. Równocześnie główne siły pod wodzą Scypiona wdarły się z innej strony do miasta zajmując zabudowania rynku towarowego. Rankiem Rzymianie uderzyli na Byrsę, zajęli też świątynię Apollina, którą doszczętnie splądrowali. Rozpoczęły się trwające 7 dni krwawe walki o miasto. Obrońcy walczyli z Rzymianami w wąskich uliczkach oraz na dachach domów, skad byli zrzucani wprost pod miecze żołnierzy rzymskich. Rozpoczęła się prawdziwa rzeź ludności, Rzymianie nie oszczędzali nawet cywilów. Coraz więcej budynków stanęło w gruzach. Siódmego dnia Scypion zgodził się wypuścić z miasta 50 000 cywilów, których sprzedano w niewolę. W Byrsie pozostało już zalewie 900 obrońców. Spychani przez Rzymian wyszli na dach świątyni, gdzie bronili się do końca przez cały dzień. Gdy do niewoli oddał się Hasdrubal, ostatni obrońcy świątyni podpalili budynek i złorzecząc władcy ginęli w płomieniach (wśród nich żona Hasdrubala i jej dzieci). Miasto spłonęło, a resztki z tego co ocalało zostało rozgrabione przez Rzymian. Gdy wiadomość o zniszczeniu Kartaginy dotarła do Rzymu, senat wysłał do Afryki swoich przedstawicieli, którzy rzucili na miasto klatwę i zdecydowali o całkowitym jego zniszczeniu, tak aby nie pozostał kamień na kamieniu. Zdobycie Kartaginy zakończyło trzecią wojnę punicką.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Bernard Nowaczyk: Kartagina 149–146 p.n.e., wyd. Bellona, Warszawa 2008.