Żmija sykliwa

Żmija sykliwa
	Bitis arietans
	(Merrem, 1820)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	diapsydy
Rząd	łuskonośne
Podrząd	węże
Rodzina	żmijowate
Podrodzina	żmije
Rodzaj	Bitis
Gatunek	żmija sykliwa
Synonimy
	Vipera (Echidna) arietans Merrem, 1820; Cobra lachesis Laurenti, 1768; Cobra clotho Laurenti, 1768; Bitis lachesis — Menzies, 1966; Bitis (Bitis) arietans — Lenk et al., 1999;
	Vipera (Echidna) arietans Merrem, 1820; Cobra lachesis Laurenti, 1768; Cobra clotho Laurenti, 1768; Bitis lachesis — Menzies, 1966; Bitis (Bitis) arietans — Lenk et al., 1999;
Podgatunki
	B. a. arietans (Merrem, 1820); B. a. somalica Parker, 1949;
	B. a. arietans (Merrem, 1820); B. a. somalica Parker, 1949;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Żmija sykliwa (Bitis arietans) – gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych (Viperidae).

Występowanie

Afryka Subsaharyjska, Maroko i Półwysep Arabski^[3]. Naturalne siedlisko to tereny trawiaste, zarośla, okolice górskie i półpustynne.

Morfologia

Średnia długość – ok. 1 metra. Ze względu na szeroki zasięg występowania, osobniki z różnych części Afryki mogą się od siebie różnić ubarwieniem i wzorami. Ma krępe, masywne ciało, szeroką głowę i charakterystyczny jodełkowaty wzór. Oczy są małe z pionową źrenicą. Jamki termiczne usytuowane są z przodu, a zęby jadowe są ruchome. Łuski są wręgowane, matowe i chropowate.

Biologia

Jest aktywna za dnia. Żmija ta jest jajożyworodna, a w jednym miocie może znaleźć się do 50 młodych (rekord 156). Wąż ten odpowiada za wiele poważnych ukąszeń, ponieważ jego ubarwienie idealnie go maskuje, przez co łatwo go nadepnąć. Odżywia się głównie gryzoniami. Nie poluje aktywnie, ale wyczekuje dobrze ukryta, aż ofiara podejdzie na tyle blisko, że może ją ukąsić. Następnie pozwala jej odejść. Po chwili wąż dzięki węchowi i zmysłowi termicznemu odszukuje zdobycz (która jest już martwa) i połyka ją od strony głowy. Mimo silnie działającego jadu ma całkiem sporo naturalnych wrogów – ptaki drapieżne, m.in. sekretarz, a także mangustowate.

Jad

Jad tego węża niszczy komórki krwi, powodując rozległe uszkodzenia tkanek. Żmija sykliwa może wprowadzić nawet 350 mg jadu w pojedynczym ukąszeniu. Do zabicia dorosłego człowieka wystarczy 100 mg tego jadu. Zgon następuje zwykle w ciągu czterech dni.

Podgatunki

Wyróżniono dwa podgatunki B. arietans^[2]:

Bitis arietans arietans
Bitis arietans somalica

Przypisy

↑ Bitis arietans, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 5 6 P. Uetz & J. Hallermann, Bitis arietans, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-06-15] (ang.).
1 2 Bitis arietans, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

Bibliografia

Christopher Mattison: Atlas węży. Warszawa: Solis Andrzej Koper, 2006. ISBN 83-87112-51-8.

[itis-1] Bitis arietans, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[rd-2] 1 2 3 4 5 6 P. Uetz & J. Hallermann, Bitis arietans, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-06-15] (ang.).

[iucn-3] 1 2 Bitis arietans, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[1]

[2]

[3]