10 złotych wzór 1959 Mikołaj Kopernik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
10 złotych wzór 1959 Mikołaj Kopernik
[[Plik:[1][2]|240x240px|alt=Ilustracja|]]
Dane podstawowe
Emitent Narodowy Bank Polski
Nominał 10 zł
Rocznik 1959, 1965
Emisja
Mennica Mennica Państwowa
Nakład 15 558 865 szt.
Data emisji 1 lipca 1959
Data wycofania 1 stycznia 1978
Projektant Józef Gosławski
Opis fizyczny
Masa 12,9 g
Średnica 31 mm
Materiał miedzionikiel MN19
Rant ząbkowany
Stempel zwykły
Uwagi moneta obiegowa

10 złotych wzór 1959 Mikołaj Kopernik – moneta dziesięciozłotowa, wprowadzona do obiegu 1 lipca 1959 r. zarządzeniem z 5 czerwca 1959 r. (M.P. z 1959 r. nr 56, poz. 271), wycofana 1 stycznia 1978 zarządzeniem Ministra Finansów z dnia 21 maja 1977 r. (M.P. z 1977 r. nr 14, poz. 79)[1].

Monetę bito z datą 1959 oraz 1965[2]. Była bita w ramach serii tematycznej Wielcy Polacy.

Awers[edytuj | edytuj kod]

W centralnym punkcie umieszczono godło – orła bez korony, po obu stronach orła rok bicia, dookoła napis „POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA”, na dole napis „ZŁ 10 ZŁ”, a na monecie z 1965 roku, pod łapą orła dodano znak mennicy w Warszawie[1].

Rewers[edytuj | edytuj kod]

Na tej stronie monety znajduje się wizerunek Mikołaja Kopernika i napis „MIKOŁAJ KOPERNIK”, a z prawej strony na dole monogram JG, od pierwszych liter imienia i nazwiska projektanta[1].

Nakład[edytuj | edytuj kod]

Monetę bito w Mennicy Państwowej w miedzioniklu MN19, na krążku o średnicy 31 mm, masie 12,9 grama, z rantem ząbkowanym, według projektu Józefa Gosławskiego. Nakłady monety w poszczególnych latach przedstawiały się następująco[1]:

Rocznik Typ rewersu Znak mennicy Nakład (sztuk)
10 złotych 1959 Mikołaj Kopernik 12 558 865
10 złotych 1965 Mikołaj Kopernik MW 3 000 000

Opis[edytuj | edytuj kod]

Dziesięciozłotówkę wprowadzono do obiegu razem z 10 złotych wzór 1959 Tadeusz Kościuszko w celu wycofania banknotu o tym samym nominale, będącym w obiegu od dnia reformy walutowej z 1950 r. Moneta została zastąpiona dziesięciozłotówką wzór 1967 Mikołaj Kopernik, różniącą się jedynie zmniejszoną do 28 mm średnicą[1].

Do wprowadzenia w 1975 roku dziesięciozłotówek o średnicy 25 mm, moneta krążyła w obiegu razem

  • ze swoją następczynią z Mikołajem Kopernikiem o zmniejszonej średnicy (wzór 1967, ɸ28 mm),
  • z dziesięciozłotówkami z Tadeuszem Kościuszką (wzór 1959, ɸ31 mm) i (wzór 1969, ɸ28 mm),
  • z czterema okolicznościowymi dziesięciozłotówkami o średnicy 31 mm i
  • z dziewięcioma okolicznościowymi dziesięciozłotówkami o średnicy 28 mm.

Po wprowadzeniu w 1975 roku dziesięciozłotówek z Bolesławem Prusem i Adamem Mickiewiczem o średnicy 25 mm, wszystkie te monety krążyły razem w obiegu, aż do 1 stycznia 1978 roku, kiedy to dziesięciozłotówki o średnicach 31 i 28 mm zostały wycofane.

Wersje próbne[edytuj | edytuj kod]

Istnieje wersja tej monety należąca do serii próbnej w niklu (rok 1959) z wypukłym napisem „PRÓBA”, wybita w nakładzie 500 sztuk. Katalogi informują również o istnieniu wersji próbnych technologicznych w aluminium (1959, bez napisu „PRÓBA”, 10 sztuk), w aluminium (1965, bez napisu „PRÓBA”, 5 sztuk), w miedzioniklu (1965, nakład nieznany)[2].

W serii monet próbnych w niklu wybito, z datą 1960, konkurencyjny projekt dziesięciozłotówki obiegowej, z kołem zębatym i napisem „10 zł” na rewersie. W roku 1973 wybito również próbę niklową dziesięciozłotówki o niezmienionym rysunku, a średnicy zmniejszonej do nowego standardu, tj. 25 mm[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Jerzy Chałupski, Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część trzecia Rzeczpospolita Polska 1945-1952 Polska Rzeczpospolita Ludowa 1952-1989, 2010.
  2. a b c Janusz Parchimowicz, Monety polskie, 2003.