5 złotych 1936 Żaglowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
5 złotych 1936 Żaglowiec
5 zlotych 1936 Zaglowiec.jpg
Dane podstawowe
Emitent Bank Polski
Nominał 5 złotych
Rocznik 1936
Emisja
Mennica Mennica Państwowa
Nakład 1 000 000 szt.
Data emisji 23 grudnia 1936
Data wycofania 22 listopada 1939
Projektant Józef Aumiller
Opis fizyczny
Masa 11 g
Średnica 28 mm
Materiał srebro Ag750
Rant ząbkowany
Stempel zwykły
Uwagi moneta okolicznościowa
moneta obiegowa

5 złotych 1936 Żaglowiecokolicznościowa moneta pięciozłotowa, bita w srebrze, wprowadzona do obiegu 23 grudnia 1936 r. rozporządzeniem Ministra Skarbu Eugeniusza Kwiatkowskiego z dnia 10 grudnia 1936 r. (Dziennik Ustaw z r.1936 nr 92, poz.644), wycofana z obiegu na podstawie rozporządzenia ministrów gospodarki, finansów i spraw wewnętrznych Rzeszy wydanego 22 listopada 1939 r. w okresie Generalnego Gubernatorstwa, wg którego monety bite w srebrze w okresie II Rzeczypospolitej należało obowiązkowo wymieniać na pieniądze papierowe[1][2].

Moneta upamiętniała 15. rocznicę budowy portu w Gdyni[3].

Awers[edytuj | edytuj kod]

W centralnym punkcie umieszczono godło – orła w koronie, poniżej rok 1936, dookoła napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA”[1].

Rewers[edytuj | edytuj kod]

Na tej stronie monety znajdują się: rysunek żaglowca na wodzie, napis „ 5 ZŁOTYCH 5”, z lewej strony inicjały projektanta AJ, a prawej strony herb Kościeszaznak mennicy w Warszawie[1].

Nakład[edytuj | edytuj kod]

Monetę wybito w srebrze próby 750, na krążku o średnicy 28 mm, masie 11 gramów, z rantem ząbkowanym, wg projektu Józefa Aumillera, w mennicy w Warszawie, w nakładzie 1 000 000 sztuk[3].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Pięciozłotówkę bito na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z sierpnia 1932 roku o biciu monet 2, 5, 10 złotych w srebrze próby 750 i masie 2,2 grama przypadających na 1 złoty[1].

Godło na monecie jest zgodne ze wzorem Godła Rzeczypospolitej Polskiej wprowadzonym 27 grudnia 1927 roku[1].

Parametry monety są identyczne z parametrami pięciozłotówek wzór 1932 i 1934 oraz pięciozłotówki 1934 Józef Piłsudski-Orzeł Strzelecki[4][3].

Wzór rysunku awersu i rewersu jest identyczny z tymi dla dwuzłotówki 1936 Żaglowiec[4].

W literaturze można czasami spotkać się z opiniami, że Józef Aumiller sportretował na monecie Dar Pomorza. W rzeczywistości, ze względu na charakterystyczne ożaglowanie trzeciego masztu, jest to bark, najprawdopodobniej Lwów – polski żaglowiec szkolny[1].

Razem z dwuzłotówką z żaglowcem z 1936 r. były ostatnimi monetami okolicznościowym wprowadzonymi do obiegu w II Rzeczypospolitej[1].

Wersje próbne[edytuj | edytuj kod]

Próba bita stemplem lustrzanym
Klipa
W srebrze
W brązie

W katalogach podana jest informacja o wybiciu próbnych wersji monety[3]:

  • w srebrze, stemplem zwykłym, z napisem PRÓBA (110 sztuk),
  • w srebrze, stemplem lustrzanym, z napisem PRÓBA (nieznana liczba sztuk),
  • w srebrze, z większym napisem PRÓBA (nieznana liczba sztuk).

Istnieje również wersja próbna tej monety wybita w postaci klipy o wymiarach 35 × 35 mm, bez napisu PRÓBA wybita[3]:

  • w srebrze (200 sztuk),
  • w brązie (200 sztuk),
  • w srebrze, wybita stemplem lustrzanym (nieznana liczba sztuk).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Jerzy Chałupski, Specjalizowany katalog monet polskich XX i XXI w. część druga II Rzeczpospolita Generalne Gubernatorstwo 1918-1945, 2008.
  2. Adam Dylewski, Historia pieniądza na ziemiach polskich, wyd. pierwsze, Warszawa: Carta Blanca Sp. z o.o. Grupa Wydawnicza PWN, 2011, s. 286, ISBN 978-83-7705-068-2.
  3. a b c d e Janusz Parchimowicz, Monety Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1939, 2010.
  4. a b Janusz Parchimowicz, Monety Polskie, 2003.